چرا نیاز است به سمت امام رضا(ع) برویم؟
نوشتاری از حجت الاسلام دکتر غلامرضا پیوندی مدیر گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛
امام صادق (ع) فرمود که از امام کاظم (ع) غوث و غیاث این امت متولد میشود: قال ع یخرج الله عزوجل منه غوث هذه الامه و غیاثها؛ به آب غیاث و به آب دهنده غوث میگویند. امام هم نیاز روح انسان و هم فریادرس است.
لذا در سلام به امام رضا (ع) میگوییم:
السَّلَامُ عَلَى غَوْثِ اللَّهْفَانِ وَ مَنْ صَارَتْ بِهِ أَرْضُ خُرَاسَانَ خُرَاسَانَ
سلام بر پناهگاه و فریادرس افراد درمانده و بیچارگان و واماندگان! و سلام بر کسی که سرزمین خراسان به واسطه وجود او خراسان شد؛ یعنی کسانی که دست شان به هیچ جا بند نیست و تنها پناه آنان امام رضا علیه السلام است.
السَّلَامُ عَلَى قَلِیلِ الزَّائِرِینَ وَ قُرَّةِ عَینِ فَاطِمَةَ سَیدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ ، السَّلَامُ عَلَى الْبَهْجَةِ الرَّضَوِیةِ، وَ الْأَخْلَاقِ الرَّضِیةِ
وَ الْغُصُونِ الْمُتَفَرِّعَةِ عَنِ الشَّجَرَةِ الْأَحْمَدِیةِ،
این نشان دهنده آن است که بخصوص در زمان امامت حضرت در خراسان با این که کل برنامه مامون برای دعوت امام به طوس و پیشنهاد ولایت عهدی با هدف بی اعتماد کردن مردم و پیروان نسبت به امام علیه السلام انجام شد و این که ایشان را از چشم علاقمندان بیندازد، اما این نوع سلام به امام در این زیارتنامه و شهرتی که وجود دارد بیانگر آن است که نه تنها مامون ناکام ماند و به هدفش نرسید بلکه برعکس درست در نقطه مقابل این توطئه که امام را جذب دستگاه خلافت کنند تا حضرت به کسی (چه ازشیعیان و چه غیر شیعیان) توجه نکنند، امام در خراسان به عنوان کانون توجه مردم و همه درماندگان و تهی دستان مطرح می شوند و مردم پناهی بهتراز امام پیدا نمی کنند.
و جالب است که این ویژگی نه تنها در زمان حیات آن حضرت بلکه پس از شهادت آن حضرت نیز نسبت به حرم و بارگاه امام رضا(ع) این نگاه وجود دارد که همگان حرم آن حضرت را پناه گاه میدانند. و مهمتر آن که نه تنها شیعیان بلکه برخی از اهل سنت و به ویژه عالمان آنان نیز این نگاه را دارند.
به عنوان نمونه ابن حبان بستی از عالمان برجسته اهل سنت که به سال ۳۵۴ درگذشته است در کتاب الثقات ج ۸ ص ۴۷۵میگوید: «علی بن موسی الرضا از بزرگان و عقلا و نخبگان و بزرگواران اهل بیت و بنی هاشم است. اگر از وی روایتی شود، واجب است حدیثش معتبر شناخته شود. من به دفعات قبر ایشان را زیارت کردهام. زمانی که در طوس بودم، هر مشکلی برایم رخ میداد، قبر علی بن موسی الرضا را ـ که درود خدا بر او و جدش باد ـ زیارت میکردم و برای برطرف شدن مشکلم دعا میکردم و دعایم مستجاب و مشکلم حل میشد. این کار را به دفعات تجربه کردم و جواب گرفتم. خداوند ما را بر محبت مصطفی و اهل بیتش ـ که درود خدا بر او و اهل بیتش باد ـ بمیراند.
ادامه این زیارتنامه می فرماید: «سلام بر کسی که ارض خراسان به واسطه وجود او خراسان شد» . برخی گفته اند خراسان به معنای محل طلوع و تابش خورشید است و این بدان معناست که وجود مقدس امام رضا علیه السلام در خراسان باعث نزول برکاتی از زمین و آسمان شده و به همین دلیل این سرزمین به خراسان شهرت یافته است.
به هر حال آنچه ما بر اساس تبعیت و آن معنا و مفهومی که در کلمه شیعه وجود دارد باید در نظر داشته باشیم، آن نوع خاص دلسوزی و توجه بیدریغ امام و نوع مواسات و اظهار همدردی امام با کسانی است که به ایشان مراجعه می کردند که این شیوه باید سرمشق و الگوی ما باشد.
۱. امامان راه هدایت هستند:
آن پرچمی که بر سر بام حریم توست راه بهشت را به محبان نشان دهد
امام باقر: بنا عبدالله بنا عرف الله بنا وحدالله
ولایت کلید راه یابی به عبادات است
امام رضا (ع): کلمه لاالله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی و لکن بشرطها و شروطها و انا من شروطها/ انسان با توحید و عبادت از عذاب نجات پیدا می کند و راه یابی به عبادات از طریق امامان معصوم است. مثال به داعش که بدون اهل بیت عبادات آنها عبادت نیست
۲. امامان وسیله ای برای برآورده شدن حاجت:
آنان مانند پزشک هستند: داستان امان از جهنم حیدر قلی؛ داستان شفا پیدا کردن آیت صافی؛ شفا پیدا کردن دختر جوان قرائتی و من چشمت را ضمانت می کنم آیت الله حسن زاده.
البته قرار نیست هر چه از امامان بخواهیم انجام شود:
جواب شبهه وهابیت – داستان قرائتی که خودکار خود را انداخت و گفت خدایا بده
مگر ما هر چه از خدا می خواهیم می دهد مگر آنان بالاتر از خدایند
ماجرای شفای آیت الله صافی:
یک بار که به مشهد رفته بودیم یکی از گوشهای پدر که چند سال پیش مشکل پیدا کرده بود دوباره دچار عفونت شده بود به همین دلیل خون و عفونت زیادی از این گوش خارج میشد و پدر به این خاطر که نکند حرم نجس شود به داخل حرم نمی رفت و از همان بیرون دعا و زیارت را میخواند.
وی افزود: هر بار که پدر از حرم بازمیگشت ما باندها را باز میکردیم و عوض مینمودیم یک بار که ایشان از حرم برگشتند و ما طبق معمول خواستیم باندها را باز کنیم، دیدیم هیچ اثری از خون و عفونت نیست و پنبه کاملا تمیز است به پدر که گفتیم گفتند از امام رضا(ع) عجیب نیست زیرا من این بار که به حرم رفتم و نتوانستم داخل حرم بروم دلم شکست رو به آقا کردم و گفتم آقا جان میگویند شما به سگ هم نگاه میکنید آیا ما از سگ نیز کمتریم؟
وی گفت: یک بار که به حرم امام رضا مشرف شدیم تا حرم تاکسی گرفتیم و راننده پرسید کجا میروید من گفتم مگر غیر از حرم جایی هست؟ همان لحظه پدر این شعر را سرودند که:
مرا به غیر حرم این دیار کاری نیست / به جز زیارت مولای خویش یاری نیست / خدا کند بپذیرد من ضعیف ذلیل / که جز به لطف و عنایتش امیدواری نیست
