چرا جهان دروغهای ترامپ را میپذیرد؛ تبیینی قرآنی
نوشتاری از حجت الاسلام محمد تاجیک عضو هیأت علمی گروه اخلاق اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
سکوت بنیاسرائیل در برابر ظلم و ستم فرعونیان، یکی از معماهای دشوار معارف قرآنی است. چرا آنها در برابر کشتن فرزندانشان و زنده گذاشتن و به اسارت زنانشان، هیچ عکسالعمل مناسبی نشان نمیدادند؟
خداوند متعال در داستان طالوت و جالوت هم نقل میکند که بنیاسرائیلِ از ظلم جالوت به ستوه آمده از پیامبرشان درخواست تعیین فرماندهای داشتند تا با این حاکم ستمپیشه بجنگند.
زمانی که پیامآور الهی درباره همراهی آنها در جنگ ابراز تردید نمود، آنها گفتند «چرا در راه خداوند جنگ نكنيم در حالى كه ما از سرزمينمان رانده و از فرزندانمان ماندهايم». گذر زمان نشان داد که رسول آنها با بصیرتی الهی میدانسته است که مرد نبرد نیستند «چون بر آنان جنگ مقرر شد جز تنى چند رو گرداندند و خداوند به (احوال) ستمكاران داناست» (بقره: ۲۴۶).
دلیل این بیعملی و انفعال چه میتواند باشد؟ خداوند متعال در سوره زخرف فرعون را مسئول این بیتفاوتی عملی در میان بنیاسرائیل معرفی میکند «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقينَ» (الزخرف : ۵۴). در برخی کتب لغت مانند اقرب الموارد، استخفّ را به معنای «تحقیر کردن» معنا کردهاند. بنابراین میتوان گفت فرعون بنیاسرائیل را با تحقیر، به اطاعت از خود واداشتهبود.
او برای رسیدن به این مقصود دو برنامه داشته است. یک: تثبیت اقتدار و بزرگی خود در ذهن دیگران تا جایی که در آیات مختلف از علوّ و برتریجویی او سخن رفته است.
فرعون هیچ حدی برای این تکبر نداشت، تا جایی که خود را تنها خدای بنیاسرائیل معرفی میکرد «و فرعون گفت: اى مهتران، من براى شما خدايى جز خود ندانم» (القصص: ۳۸).
در سویی دیگر به طور مداوم تلاش میکرد تا بنیاسرائیل و موسی علیهالسلام را تحقیر کند. عذابهایی از سنخ کشتن فرزندان و به اسارت گرفتن بانوان، نمادی از تحقیر عملی بنیاسرائیل است.
فرعون تلاش میکند با مقایسه ثروت خود با فقر موسی علیهالسلام وی را تحقیر کند. او حتی از شیوه سخنگفتن حضرت موسی علیهالسلام نیز سوءاستفاده میکرد «بلكه من بهترم از اين [مرد] كه خوار و زبون است و نمىتواند سخن را روشن بيان كند» (الزخرف: ۵۲).
این دو عامل دقیقا همان ابزاری است که رئیسجمهور خبیث ایالات متحده به کار میبرد. از یک سو با تأکید مکرر بر قدرت اقتصادی آمریکا و سوءاستفاده از آن و تحمیل هزینههای مختلف با اهرم اقتصادی بر دولتها و ملتهای جهان و تحقیر آنها، سعی بر تحمیل هژمونی پوشالی کشورش دارد.
از سویی دیگر رقیب خود در میدان جنگ را تحقیر میکند. او ملت ایران را تروریست، دیوانه و … خوانده است. او حتی متحدان قدیمیاش مانند ناتو، انگلیس و فرانسه را با الفاظ تحقیرآمیز خطاب میکند.
تا آمریکا خود را کدخدا جا میزند و عدهای کرنش در برابر این بت فاسد را وظیفه خود میدانند، ترامپ دروغ خواهد گفت و دیگران خواهند پذیرفت.
تنها راه غلبه بر این فرعون مدرن، آگاهی از حربههای او برای تحقیر دیگران است. برای تن ندادن به این تحقیر و بالتبع خارج شدن از دایره تبعیت شیطان بزرگ، باید به ارزشهای فردی، اجتماعی و ملی ملتها تأکید نمود.
باید عزت را یک ارزش معرفی کرد و سرسپردگی و ذلت ولو به قیمت برخورداری و بهرهمندی از دنیای آمریکااندود را ضدارزش و رذیلت معرفی کرد. این مسئله بایستی در سطح یک راهبرد کلان در سطوح مختلف حکمرانی در داخل و خارج کشور پیگیری شود.
ایران اسلامی سالها قبل با شیطان بزرگ دانستن آمریکا، جنگ را بر علیه آنها آغاز کرده است و حقارتشان را به رخشان میکشد و با سر دست گرفتن شعار امام حسین علیهالسلام در روز عاشورا «هَيْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّة» به دنیا نشان میدهد که ارزشهایی بالاتر از رفاه مادی وجود دارد. همین مسائل ناپیدا است که تمام محاسبات مادی ترامپ و همپیمانانش را به هم ریخته است.
