تأثیر جنگ رمضان بر درک مفاهیم توسعه و پیشرفت
نوشتاری از حجت الاسلام دکتر ناصر جهانیان عضو هیئت علمی گروه اقتصاد اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
۱- امام شهیدمان بارها بر واژه «پیشرفت» در مقابل واژه «توسعه» تأکید داشته و الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را برای ایران اسلامی پیشنهاد کرده و از مردم و نخبگان میخواستند که به دنبال پیشرفت مستقل، عادلانه و معنوی باشند.
۲- غربگرایان و سکولارها در مقابل، توسعه غربی را بهمثابه «قبله آمال» خود در نظر گرفته و اقتصاد کشورهای ژاپن، کره جنوبی، مالزی، سنگاپور، و بهتازگی اقتصاد کشورهای عربستان، امارات، قطر و … را جلوی چشم ایرانیان میآوردند و اقتصاد ایران را به تبعیت از نظم جهانی سرمایهسالار ترغیب میکردند.
۳- با تداوم جنگ رمضان آشکار شد و بعدها بیشتر آشکار میشود که توسعه غربی صرفا با سرمایههای افسانهای نفتی، مدیریت انگلیسی آمریکایی، تولید مبتنی بر علم و فناوری دیگران، تکیه بر پایگاههای آمریکایی برای دستیابی به امنیت حاصل نمیشود. کوزنتس برنده جایزه نوبل اقتصاد هم در کتاب «رشد نوین اقتصادی» بر این نکته تأکید داشت که توسعه حقیقی با «تولید مبتنی بر علم درونی یک ملت و استقلال و عقلانیت عمل» حاصل میشود و نه با وابستگی به امیال امثال ترامپ و نتانیاهو و سپردن عقل و تفکر به این اشرار بینالمللی.
۴- از اینرو این عبارت رسانه آمریکایی وال استریت ژورنال خیلی معنادار است: «جنگ با ایران، تصویر کشورهای عرب خلیج فارس بهعنوان پناهگاهی امن و مجلل را از بین برد». موشکها و پهپادهای ایران این توهم کشورهای عرب خلیج فارس که «ما بخشی از خاورمیانه [جهان سومی] نیستیم» را در هم شکستهاند و تأثیر آن در سراسر منطقه احساس میشود. برخی رسانههای دیگر هم چنین نوشتهاند: «پارک تفریحی پولدارهای جهان در خاورمیانه، قربانی نابخردی ترامپ شده و سرمایهها با اولین سوت موشک، دارند فرار میکنند. دیگر کسی نمیپرسد چرا ایران با آمریکا کنار نمیآید تا شبیه امارات و عربستان شود. دیگر هیچ ملت آزادهای حسرت امارات و عربستان را نخواهد خورد».
