آن آیه الله
نوشتاری از حجتالاسلام و المسلمین محمدجواد رودگر، عضو هیأت علمی گروه عرفان و معنویت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛
هماره خواندیم و شنیدم فلانی «آیه الله» یعنی نشانه خداست،لکن چنانکه باید و شاید نه مفهوم آیه الله و نه مصداق آن را نمی شناختیم، اما امروز در متن زندگی خویش «آیه الله» را به چشم خود دیدیم. دیدیم که نشانه خدا، چرا و چگونه نشانه خداست؟ دیدیم که آیه الله سید علی حسینی خامنه ای«اعلی الله مقامه الشریف» آیتِ خدا در همه ابعاد و قلمرو، در همه عرصه های زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی است. او مراحل صعب و دشواری را در زندگی علمی و عینی اش پشت سر گذاشت تا توانست آیت خدا شود، او در پرتو یک عمر جهاد نظری و عملی، مجاهدت معرفتی و معنوی، ریاضت فکری، خُلقی و رفتاری، کوشش و کشش همه جانبه طاقت فرسا به مرتبه آیت خدا شدن نائل آمد. او در تمامی فصول همراه با عُسرت و یُسرت زندگی پرتلاطم خویش بین جهاد و اجتهاد پیوند زد تا آیت خدا شدن را تجربه کرده و در گفتار و کردارش ترجمه کند و در حقیقت ترجمان واقعی آیت خدا شدن، آیت خدا بودن، آیت خدا ماندن و آیت خدا مردن شد، زیرا نشان و نشانه خدا شدن را با شاهد و شهید شدن به منصه ظهور رساند.
آیه الله العظمی خامنه ای شهید، در مرتبه وجودی اش توحید نظری و عملی، توحید فردی و اجتماعی، عبودیت صادقانه و مُخلصانه، ولایت الهی و عدالت اجتماعی را در تمامی ساحات و سطوح زندگی نورانی اش به نمایش گذاشت.
او در صیرورت و سنخ وجودی اش «آیه الله» بود، زیرا تجلی جمال و جلال یا مهر و قهر خدا در زندگی شخصی و عمومی، زندگی فرهنگی و سیاسی و مبارزاتی بود و اگر به صفحه زندگی و صحنه حیات پر برکت او نیک بنگریم، می یابیم که مصداق روشن و بی ابهام : «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ» (فتح:۲۹) بود. و شگفت اینکه تمامی اوصاف دهگانه منطوی در آیه: « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا»(فتح:۲۹) را در تجربه زیسته اش به یادگار گذاشت و راه «آیه الله» شدن را بصورت عملی آموخت. قائد شهیدی که معیت محمدی(ص) را بطور جامعه نه جزیره ای، در معرض دیده و دل تمامی آدمیان گذاشت و نشان داد معیت متافیزیکی بر معیت فیزیکی اولی و ارجح هست و این نوع معیت فرازمانی و فرازمینی و فرازبانی است، نشان داد «در یمنی پیش منی» چگونه تحقق می یابد. نشان داد با قرب وجودی، قرب عقیدتی، اخلاقی و عملی می توان در معیت محمد(ص) بود و شناسنامه وجودی محمدی یافت و فرزند معنوی محمد(ص) شد تا«وَالَّذِينَ مَعَهُ» معنا و مبنای واقعی یابد و انسان در اندیشه، انگیزه و انگیخته محمدی شد و از این رهگذر خودی و غیرخودی، دوست و دشمن و در تراز بنیادی تر اصل سرنوشت ساز تولّی و تبرّی را تفسیر عملی کرده و معیار جاذبه و دافعه را معیار سنجش و ارزیابی زندگی همگان بویژه زندگی مومنانه قرار داد. آیه الله خامنه ای شهیدآیت خدا بودن را در آیه: « التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ» (توبه:۱۱۲) تبیین و اثبات کرد، زیرا در مجاهدتی مستمر و جهادی مداوم بندگی خدا را با احیای امربمعروف و نهی از منکر در گستره گسترده درآمیخت و حافظ حدود الهی شد. او نشانی از خدا در تجلیگاه الخاص(رابطه بین خود با خدا) و انصاف(رابطه بین خود با خلقِ خدا) بود. او با صبر و حلم در کنار علم و عقل، راز و نیاز با خدا، زیست زاهدانه اعتدال محورانه نشانه عملی آیات: «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا»(فرقان:۶۳-۶۸) شد و «آیه الله» بودن، «آیه الله» شدن و «آیه الله» ماندن را در عمل و عینیت به همگان نشان داد.
اینگونه هست که در زمان خود، در عمر خویش، در متن زندگی اجتماعی خودمان معنا و مصداق«آیه الله» را درک و دریافت کردیم. چه خوش است انسان در هر مقام و مرتبه ای «آیه الله» شود و «آیه الله» شدن در انحصار هیچ قشر و صنف و جنس خاصی نیست، «آیه الله» شدن فراصنفی، فراجنسیتی و فراطبقاتی است و همه اهتمام تک تک ما باید این باشد که «آیه الله» شویم، حال عالمان ربانی در یک مرتبه و با معانی خاص به خودشان و دیگر اقشار و اصناف در مرتبه وجودی خودشان. مگر نه این است که پیامبران آمده اند ما را ربانی کنند، مگر برای ربانی سازی نیامده اند؟ مگر «ربانیون» و «ربیون» تربیت نشدند و در تاریخ ماندگار نشدند؟ به این آیه که به ربانی سازی فرد و جامعه اشاره دارد بیاندیشیم: « مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ» (آل عمران:۷۹) و در این آیه که به «ربیون» اشاره کرد نیز تفکر کنیم: « وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ» (آل عمران:۱۴۶) بنابراین با مجاهدت و مراقبت نفس همه جانبه، با کوشش و کشش، با سلوک و جذبه و با الگو قرار دادن «آیه الله وامام شهید» پیش بسوی «آیه الله» شدن.
والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد وآله الطاهرین سیما بقیه الله فی العالمین(عج)
