ضرورت گذار از آتشبس موقت به «بازدارندگی پایدار»
نوشتاری از حجت الاسلام دکتر محمد حسین پورامینی مدیر گروه حقوق بینالملل دانشنامه قرآن شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
در تحلیل مخاصمات بینالمللی، پذیرش توقف درگیری بدون رفع علل بنیادین آن، به معنای بازتولید بحران در آیندهای نزدیک است.
بر اساس قواعد بدیهی عقل مستقل و اصول بنیادین حقوق عمومی، امنیت ابتداییترین و حیاتیترین نیاز یک ملت است و این امنیت پایدار، هرگز با مُسکنهای مقطعی حاصل نمیشود، بلکه منحصراً از طریق «خشکاندن ریشه ناامنی» در سطح منطقه محقق میگردد.
در شرایط کنونی که رژیم صهیونیستی به عنوان کانون اصلی فتنه و تنش در منطقه و پایگاههای نظامی آمریکا به عنوان ابزارهای سختافزاری تجاوز پیرامون مرزهای جمهوری اسلامی ایران قرار دارند، پذیرش هرگونه آتشبسِ صرف، یک خطای راهبردی غیرقابل جبران خواهد بود.
آتشبس بدون رفع تهدیدات ساختاری، از منظر استراتژیک به معنای مشروعیت بخشیدن به یک «تهدید دائمی» است. نظامی که مورد تجاوز بیدلیل و گستاخانه ائتلاف غربی قرار گرفته است، اگر در میز مذاکره یا میدان نبرد به چیزی کمتر از شکست قطعی و خلع سلاح متجاوز رضایت دهد، در واقع مسیر را برای تجدید قوای دشمن و تکرار این جنایات در ابعادی وسیعتر باز کرده است. این نگاه استراتژیک، ریشه در دکترین قرآنی دارد که عالیترین سطح بازدارندگی را مطالبه میکند؛ همانگونه که در آیه شریفه ۱۹۳ سوره بقره به صراحت تجلی یافته است: « و َقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ »( و با آنها پیکار کنید! تا فتنه باقی نماند).
این رهیافت دینی و امنیتی نشان میدهد که هدف از نبرد، صرفاً مقابلهبهمثل کور نیست، بلکه نابودی کامل زیرساختهای فتنه و تجاوز است. حضور حماسی مردم در صحنههای حمایت از نظام و جانفشانی بینظیر نیروهای مسلح در تقابل با ماشین جنگی ائتلاف غربی، ایجاب میکند که در این رویارویی و «جنگِ وجودی»، هدف نهایی فراتر از مدیریت تنش باشد. استراتژی کلان باید معطوف به «بازتعریف دکترین بازدارندگی و حرکت قاطع به سمت بازدارندگی راهبردی نهایی» باشد.
در این مسیر، جمهوری اسلامی ایران اثبات کرده است که با تکیه بر ظرفیتهای ژئوپلیتیک، پیوندهای عمیق ایدئولوژیک با جبهه مقاومت و توانمندیهای بومی نظامی، میتواند حصار امنیتی تحمیلشده توسط غرب را در هم بشکند. بازدارندگی پایدار به این معناست که هزینه هرگونه اقدام خصمانه در ذهنیت محاسباتی دشمن چنان بالا برود که حتی ایده توسل به زور علیه حاکمیت ایران، پیش از رسیدن به مرحله طراحی در مراکزی چون پنتاگون و..، به دلیل تبعات ویرانگر آن باطل تلقی شود.
