حضور نهادی
نوشتاری از دکتر محمود مهام عضو هیئت علمی گروه مطالعات انقلاب اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
مستحضر هستید که یک از جلوههای «مقاومت و استقامت اجتماعی» در شرایط کنونی، «حضور نهادی» و «کنش نهادی» در زمینههای مختلف است. «مواجهه نهادی» در جبهههای مختلفی که وجود دارند، اهمیت حیاتی دارد.
تدارک چنین دستور کاری در شرایط کنونی، استواری نظام جمهوری اسلامی ایران را در سطح «نهادی»، نشان خواهد داد. مهم است که برای تبلور مقاومتهایِ «فرا فردی و فرا تودهای»، اقداماتی صورت گیرد. نظام انقلابی، محدود به «اشخاص» نیست.
در واقع، بخشی از «انسجامبخشی»، از مسیر «فعالیتهای نهادی» در مقیاس ملی تحقق مییابد، زیرا «تهدیدات و فرصتهای نهادی» نیز در جریان هستند و علیرغم اهمیت، کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
نباید از «تصویر بیرونی» از «شرایط و تغییرات کنونی» که در حال ساخته شدن است، غافل شد. یکی از این مراجع «تصویرسازی»، نهادهای بینالمللی هستند. «تعامل هوشمندانه و موثر» با آنها، نباید به حاشیه برود. از منظر دانشی-فرهنگی، حداقل چهار نهاد «یونسکو»، «یونیسف»، «فائو» و «مجامع ورزشی جهانی در رشتههای مختلف ورزشی»، مهم هستند.
از اینرو، برای «حضور و مواجهه نهادی» در «مقیاسهای متداخل ملی و جهانی»، پیشنهاد میشود:
از آنجا که طی سالیان متمادی فعالیتهای «یونسکو»، فراز و نشیبهایی وجود داشته است؛ مثلاً، خروج آمریکا از این سازمان در چند دهه قبل و …، میتوان گفت که این نهادها تماماً در سیطره قدرتهای بزرگ نیستند و باید با فعالیت، مانع از خاموش شدن صدای مقاومت در این نهادها شد. بی تردید یکی از جبهههای مقاومت، حضور و تعامل با همین نهادها است، خصوصاً که ایالات متحده آمریکا به طرد و تحقیر این نهادها پرداخته است. «سکوت یونسکو» در مورد «تخریب میراث فرهنگی» در اثر حملات تجاوزکارانه رژیم صهیونی-آمریکایی، نباید موجب انفعال و غفلت شود. در این راستا، موارد زیر قابل ذکر میباشند:
کرسیهای متعدد یونسکو در دانشگاههای ایران فعال هستند. بسیار مناسب است که با فراخوان دبیران این کرسیها از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بیانیه مشترکی از سوی کرسیهای یونسکو در دانشگاههای ایران، تهیه گردد و در داخل و خارج از کشور، اطلاعرسانی عمومی شود. چنین اقداماتی موجب میشود «از نهادهای موجود» که «تاثیرگذاری خارجی» دارند، بر اساس ماهیت و نقش آنها، برای «انسجامبخشی» و استفاده از تمام ظرفیتها استفاده گردد.
با توجه به پیشینه بحث از «میراث فرهنگی در جنگ» در دفاع مقدس هشتساله، ضروری است از سوابق موجود، استفاده گردد. در این زمینه، «وزارت میراث فرهنگی» و «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» و «شواری عالی انقلاب فرهنگی»، مسئولیت نهادی دارند.
«کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» با هدف تعامل هوشمندانه با «یونیسف» برای «آگاهیبخشی»، «اعترض»، «مستندسازی جنایت بشری» و «مخاطب قرار دادن وجدان بشری» در مورد شهدای مدرسه «شجره طیبه» میناب با «یونیسف»، مکاتبه مصور نماید. ضروری است این اقدام در داخل و خارج اطلاعرسانی عمومی شود. تعامل با خارج از کشور تنها بر عهده وزارت امور خارجه نیست.
وزارت آموزش و پرورش میتواند در مورد هدف قرار دادن «نهاد علمآموزی(مدرسه)» از طریق «سازمان آیسسکو» با کشورهای اسلامی و فراتر از آن، ارتباط موثر برقرار نماید.
«فائو» نیز یکی از نهادهای بینالمللی است که تعامل هوشمندانه با آن ضروری میباشد. هر چند وزارت جهاد کشاورزی، اقدامی انجام داده است اما نهادهای دیگری مانند «معاونت علمی-فناوری ریاست جمهوری» و «شرکتهای دانشبنیان» در حوزه کشاورزی میتوانند به ترسیم جلوههای نهادی نظام جمهوری اسلامی ایران و «مقاومت نهادی» در «مقیاسهای متداخل ملی و جهانی»، کمک شایانی نماید.
زندگی در هر جامعهای وابسته به «تحرک» آن است. هدف قرار دادن اماکن ورزشی، دشمنی با «حرکت و تحرک» است که معنایی جز «مرگ» ندارد، اقدام هماهنگ فدراسیونهای ورزشی در تعامل هوشمندانه، مبتکرانه و خلاقانه با جامعه ورزش جهانی، به تقویت بیش از پیش «مقاومت نهادی در مقیاسهای متداخل ملی و جهانی» میانجامد.
خلاصه اینکه، «مواجهه نهادی» به ناامیدی دشمن از تسلیم و بلعیدن ایران کمک میکند. علاوه بر این، کمکی موثر است برای آزادسازی انرژی تجمیع شده در افراد مسئول و شاغل در نهادهای علمی مانند کرسیهای یونسکو در ایران، که به واسطه فقدان شبکه دانشی (آموزشی-پژوهشی)، متناسب با شرایط کنونی، نمیتوانند فعالیت نهادی و شبکهای داشته باشند.
در تمامی موارد گفته شده، «شورای عالی انقلاب فرهنگی» میتواند نقش «راهبر» را در «مقاومت نهادی نظام جمهوری اسلامی ایران در مقیاس جهانی»، ایفا نماید.
