پاسخی به بیانیه الازهر
نوشتاری از حجت الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی عضو هیات علمی گروه سیاست پژوهشگاه
بیانیه ای از سوی یکی از نهادهای دینی مصر (جامعه الازهر)، منتشر شده است که رویکردی جانبدارانه نسبت به جبهه ظلم و در نقد جبهه مظلومین داشته است. و لذا این بیانیه، تأسف بسیاری از نهادهای دینی و علمی را برانگیخته و نقدهای بسیاری را در پی داشته است.
این متن، ضمن بازخوانی مولفه های این بیانیه، به نقد علمی آن اهتمام می ورزد:
سرفصل های بیانیه جامعه الازهر:
ـ کشور ایران به کشورهای خلیج (فارس)، (امارات، بحرین، قطر، کویت، سعودی و عمان)، کشورهای عربی، کشورهای همسایه و غیر همسایه اسلامی، (اردن، عراق، ترکیه و آذربایجان) تجاوز غیر موجّه کرده است
ـ ایران باید بدون قید و شرط به حاکمیّت آنها بر سرزمینشان احترام بگذارد
ـ این جنگ، به جان انسانهای بی گناه صدمه می زند و باید به خاطر صیانت از آنها، به کشورهای همسایه حمله نکند.
ـ هدف قرار ادن مناطق مسکونی، فرودگاه ها، بیمارستانها، نیروگاه ها در این کشورها که طرف نزاع نیستند، هتک قوانین بین المللی برای انسانهاست
ـ این حملات، خروج صریح از واجبات اسلام در مصونیت جان ها و اموال و کرامت انسانهاست.
ـ قرآن می فرماید: لاتقتلوا النفس التی حرّم الله الا بالحقّ و روایت نبوی دلالت می کند که «جان، مال و آبروی مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است»
ـ این ادله حکم بر توقف تجاوزهای نظامی ایران بر کشورهای خلیخ (فارس) و همسایه های می کند
ـ ایران باید تشدید جنگ را متوقف کند.
ـ همچنان که واجب است به واسطه شریعت اسلامی و قوانین بین المللی و تضمین حاکمیّت ملی، امنیت شهروندان را تضمین کرده و به این بحران خاتمه بدهد.
در پاسخ به این بیانیه که در حقیقت، بیانیه ای سیاسی و از سوی نهادی غیر سیاسی و مشتمل بر مطالب نادرست، نارسا و جانبدارانه است، به نکاتی اشاره می شود:
۱ـ فهم موضوع در احکام صادره، نقش اساسی دارد. گویا نویسندگان این بیانیه سیاسی، فراموش کردند (یا خود را به فراموشی زدند) که آمریکا از پایگاه های مستقر در این کشورها، بدون هیچ بهانه موجّه بین المللی، به کشور ایران، حمله کرده، رهبر عزیز و بسیاری از فرماندهان، زنان، کودکان این سرزمین را شهید کرده و ایران اسلامی، در مقام دفاع از مرز و بوم خویش به پایگاه های آمریکا رژیم صهیونیستی حمله کرده است. و این حمله، از مصادیق هجوم به کشورهای بیگناه نیست. لذا جای دارد که نویسندگان این بیانیه، بار دیگر به آیه شریفه قرآن، نگاهی دیگر بیاندازند:
«یا اهل الکتاب لم تلبسون الحق بالباطل و تکتمون الحق وانتم تعلمون؛ ( آل عمران/ ۷۱) ای اهل کتاب، چرا حق و باطل را با هم مخلوط میکنید و با علم و آگاهی کتمان حق میکنید؟»
۲ـ انتظار بود جامعه الازهر قبل از اینکه به نیابت از برخی کشورها، بیانیه بدهد، در مرحه اول، تجاوز امریکا و اسرائیل به یک کشور مسلمان را محکوم کند و از قضا، همین استدلالهایی که در بیانیه ارائه کرده است به جهت محکومیت حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور مسلمان ایران کافی بوده است.
۳ـ همچنانکه رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت الله سید مجتبی خامنه ای فرمودند: «ما با ۱۵ کشور همسایگی خاکی یا آبی داریم و همیشه مایل به ارتباط گرم و سازنده با همه آنان بودهایم و هستیم. لکن دشمن از سالها قبل بتدریج پایگاههائی اعم از نظامی و مالی را در بعضی از این کشورها احداث کرده… در هجوم اخیر، بعضی از پایگاههای نظامی مورد استفاده قرار گرفت که طبعاً ما همانطور که هشدار صریح داده بودیم و بدون اینکه تعرضی به آن کشورها صورت دهیم، صرفاً همان پایگاهها را مورد حمله قرار دادهایم. گرچه همچنان معتقد به لزوم دوستی بین خود و آن همسایگانمان میباشیم.»
۴ـ با وجود این که جمهوری اسلامی ایران به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی همسایگان احترام کامل میگذارد؛ اما طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد، «هرگونه واگذاری قلمرو، امکانات لجستیکی، اطلاعاتی یا راداری به طرف متجاوز، مصداق “مشارکت در تجاوز” تلقی شده و مراکز مرتبط با دشمن در آن جغرافیا به عنوان اهداف نظامی مشروع تحت تعقیب قرار خواهند گرفت.»
۵ـ «هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی غیرنظامی طبق پروتکل اول الحاقی ۱۹۷۷ جنایت جنگی است. ایران پیشگام در رعایت موازین بشردوستانه است، اما در صورت ارتکاب چنین جنایتی از سوی دشمن، حق اعمال عمل متقابل را صرفاً به منظور بازدارندگی و توقف جنایات دشمن، علیه ذینفعان و اهداف مرتبط با متجاوز بر اساس ابزارهای قانونی محفوظ میداند.»
۶ـ برخلاف بیانیه الازهر، ایران نه به کشورهای منطقه بلکه فقط به مناطقی از این کشورها که پایگاه دشمن در حمله به ایران اسلامی هستد، حمله کرده و منافع دشمن در آن بخش از سرزمین را مورد تهاجم قرار داده است. بر همین اساس، کشورهایی مانند عمان، ترکیه و آذربایجان که پایگاهی برای استفاده دشمن برای ضربه زدن به ایران قرار ندادند، عملا مورد هدف نظام ایران اسلامی قرار نگرفته اند.
۷ـ بر اساس آیات شریفه قرآن، ایران اسلامی، نه فقط مجاز است به نبرد مقدس خود ادامه بدهد بلکه موظف است تا نرسیدن به غایت جهاد، از این دفاع مقدس دست نکشیده و از حجم تهاجم خود نکاهد:
ـ قاتلوهم حتی لاتکون فتنه: (بقره،۱۹۳)؛ با آنها تا رفع فتنه، قتال کنید.
طبعاً امر به قتال تا از بین رفتن فتنه، باقی است و لذا ایران اسلامی با وجود فتنه رژیم صهیونیستی و پایگاه های آمریکا در منطقه که همواره منشأ ناامنی و تجاوز به کشور ایران هستند، نمی تواند دست از قتال بکشد.
ـ اذن للذین یقاتلون بانهم ظلموا و ان الله علی نصرهم لقدیر: (سوره حج، ۳۹) به کسانی که مورد جنگ و هججوم قرار می گیرند، چون به آنها ستم شده است لذا جنگ داده شده است و خداوند بر یاری دادن آنها تواناست.
دلیل جواز قتال و نبرد بر اساس آیه شریفه، مظلوم واقع شدن است. و از آنجا که ایران اسلامی، مورد تجاوز قرار گرفته و رهبر عزیز آن در این تجاوز به شهادت رسیده، فرماندهان آن، ترور شده اند، ۱۶۸ کودک دانش آموز در مدرسه، بمباران شدند، بیمارستانها و اماکن غیر نظامی، مورد تهاجم هواپیماها قرار گرفته و بمباران شدند، طبعاً ایران اسلامی، حق دارد (مأذون است) در برابر ظلم صورت گرفته از خود دفاع کرده و مبادرت به نبرد نماید.
ـ وقـتلوا فی سبیل الله الذین یقـتلونکم (سوره بقره: ۱۹۰) در راه خدا با کسانی که با شما می جنگند، بجنگید.
ـ و ان طائفتان من المؤمنین اقتتلوا فاصلحوا بینهما فان بغت احداهما علی الاخری فقاتلوا التی تبغی حتی تفی ء الی امر الله» (سوره حجرات: ۹)؛ «اگر دو طایفه از اهل ایمان با هم به قتال برخیزند، البته شما (مومنان) بین آنها صلح برقرار دارید و اگر یک قوم بر دیگری ظلم کرد با آن طایفه ظالم قتال کنید تا به فرمان خدا باز آید».
۸ـ هیچ عاقلی، نمی پذیرد که دشمن متجاوزی که در کشورهای همسایه سنگر گرفته و از این کشورها به عنوان سپر دفاعی استفاده می کند را نادیده بیانگارد و فقط مورد هجوم قرار گرفته و به بهانه این که این کشورها در سرزمین همسایگان، مشغول فتنه گری هستند، از تهاجم به آنها صرف نظر کند.
۹ـ عین ادله ای که در بیانیه الازهر آمده است را بعینه می توان به عنوان دلیل ممنوعیت تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا برشمرد (درحالی که الازهر به جای این که شمشیرش را علیه کفار و نظم سلطه (به عنوان ظالم و متجاوز) به کار بگیرد، علیه ایران اسلامی (به عنوان مظلوم و در معرض تجاوز) به کار گرفته است.
