هیوم‌گرایی، پوزیتیویسم منطقی، ابطال‌گرایی، فلسفه‌های تحلیلی منطقی و زبانی و انسجام‌گرایی از جمله مکاتب و جریان‌های فلسفی پس از نیوتون هستند که ذات و خواص ذاتی داشتن یا دستیابی به ذات و خواص ذاتی اشیاء را انکار می‌کنند. آنها از تحلیل‌های واقع‌بینانه دور شده‌اند و علم به یک چیز را به جای اینکه علم به واقع آن بدانند، فقط بهترین توضیح از آن دانستند. در مقابل جریان‌های «واقع‌گرایی در معرفت‌شناسی اسلامی» با برجسته‌ساختن «ذات‌گرایی» موجود در «فلسفه اسلامی» و «واقع‌گرایی» برخاسته از «ذات‌گرایی» به‌دنبال روایت جدید و واقع‌بینانه‌ای از معرفت‌شناسی اسلامی، نقّادی عموم معرفت‌شناسی‌ها و فلسفه‌علم‌های ضد‌واقع‌گرایانه و همچنین گره‌گشایی از تعدادی مسائل معرفت‌شناختی و فلسفه‌علمی هستند.