مسئولیت مشترک طلاب و ضرورت حضور عقلانی در میدان

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و به نقل از خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام‌ والمسلمین عبدالحمید واسطی، عضو هیأت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه، در جلسه بررسی شرایط جاری کشور و وظایف مدارس علمیه در وضعیت کنونی، مباحث خود را در شش محور ارائه کرد.

وی با قرائت بخشی از فراز دعای ندبه و بیان اوصاف رهبر شهید، یادآور شد: امام زمان(عج) پدر امت است و ما یتیمان معنوی ایشان هستیم. رهبر شهید، سپه‌سالار و تلاشگر برای قیام به حق و عدل و توحید و یادآور خدا بود. گفتارشان آگاهی‌بخش و چهره آن حکیم فرزانه، مُذکّر الهی بود.

نامه اساتید حوزه مشهد خطاب به آیت‌الله سیستانی

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به نامه منتشرشده از سوی اساتید حوزه مشهد خطاب به آیت‌الله سیستانی پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، بیان کرد: درخواست حکم جهاد از یک مرجعیت جهانی، نشان‌دهنده درک حوزویان از عمق این فاجعه بود و حداقل آنچه انتظار می‌رفت انجام شود، صدور بیانیه‌ای جهانی بود که بر اساس آن، همه منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه، هدف مشروع مقاومت معرفی شود و هر نوع تعامل با شرکت‌ها و کالاهای آمریکایی و اسرائیلی، در حکم محاربه با امام زمان(عج) تلقی گردد.

ساختار نظام و ضرورت تبعیت اصول‌محور از ولی فقیه

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین واسطی با اشاره به واکنش جهانی نسبت به استحکام ساختار نظام سیاسی کشور پس از شهادت رهبر معظم انقلاب تأکید کرد: ساختار یک کشور پایدار، مستقر بر قوانین، آیین‌نامه‌ها و ضوابط است نه بر اشخاص. لذا با تغییر مدیران، ساختار دچار فروپاشی نخواهد شد و تنها باید مراقب اختلافات داخلی بود.

وی افزود: ساختار جامعه اسلامی مبتنی بر «ولایت یک فقیه بر جامعه» است و جاری‌شدن این ولایت و تعیین فقیهی که باید آن را اِعمال کند، قائم به فرد نیست؛ بلکه شاخص‌ها و صفات در ادله بیان شده است. کشف این شاخص‌ها توسط خبرگان در هر مقطع زمانی لازم انجام می‌شود و هیچ‌گاه رابطه جامعه اسلامی با ولی فقیه قطع نمی‌گردد.

روش کشف دیدگاه‌ها و مقاصد ولی‌فقیه

عضو هیأت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه تأکید کرد: در کشف دیدگاه‌ها، مقاصد و اوامر ولی فقیه، گفتار و رفتار او منبع این کشف است و برای دست‌یابی به مراد جدی، باید قواعدی را که در دانش اصول فقه برای کشف مدلول ادله به‌کار می‌رود، استفاده کرد، چراکه وظیفه ما اخذ به ظهورات کلام ولی فقیه است، مگر آنکه قرینه قطعی بر خلاف آن باشد. حدس پشت‌صحنه‌ها، نقل‌های غیرمستند و تحلیل‌های سلیقه‌ای، نه مبنای اصولی دارد و نه حجیت شرعی؛ و سبب ایجاد تفرقه و هزینه خواهد شد.

مسئولیت مشترک طلاب و ضرورت حضور عقلانی در میدان 

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین واسطی با اشاره به مسئولیت مشترک طلاب در شرایط کنونی تأکید کرد: بر اساس ظهورات کلام ولی فقیه، لازم است طلاب با «حضور خیابانی» از مواضع ایشان حمایت کنند؛ بی‌آنکه رفتار خود را بر پایه ظن، احساس یا هیجان تنظیم کنند.

عضو هیأت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه تأکید کرد: «نه به سازش» در زمان نبرد، مذاکره و سکوت همواره اصل ثابت است.

وی با اشاره به نقش عقل در تصمیم‌گیری‌های حساس گفت: هیجانات در شرایط خطیر «قاتل فکر» است، اما هنگامی که حجت استوار شد، می‌توان هیجان را در مسیر درست به‌کار گرفت.

تبیین سناریوهای آینده و مسئولیت طلاب در وضعیت‌های مختلف

حجت‌الاسلام والمسلمین واسطی با اشاره به سناریوهای احتمالی آینده توضیح داد: بدترین سناریو این است که دشمنان حضور خود را تحکیم کنند. در چنین حالتی، حتی اگر شرایط به فشارهای همه‌جانبه منتهی شود، وظیفه طلاب ـ علاوه بر نبرد میدانی ـ همچنان تلاش برای «فهم و انتقال دین به هدف اقامه دین» است؛ همان‌گونه که شیعیان در دوره‌های فشار حکام جور، در پستوهای خانه‌ها و از مسیری به مسیری دیگر، حلقه‌های حدیث‌خوانی و حفظ آثار را استمرار می‌دادند.

وی اضافه کرد: آیه «نَفْر» (فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ) که در شرایط جنگ نازل شد، نشان می‌دهد حتی در نبرد نیز تفقه و آموزش دین تعطیل‌بردار نیست.

مدیر مدرسه علمیه نورالرضا(علیه‌السلام) بیان داشت: در بهترین سناریو، اگر دشمن عقب‌نشینی کند و شرایط برای اجرای کامل حاکمیت دینی فراهم شود، تازه آغاز مسئولیت‌های سنگین است. رهبر شهید چهار دهه زمینه‌سازی کرده و رهبر جدید نیز توجه ویژه‌ای به علوم انسانی اسلامی دارد؛ و اجرای این مسیر بر عهده طلاب است.

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین واسطی همچنین تأکید کرد: در سناریوهای میانی که کشور با معاهده‌هایی با دشمن مسیر خود را ادامه دهد، طلاب موظف‌اند علم دین را گسترش دهند و در اقامه دین فعال باشند.

نقش دوگانه «حضور خیابانی» و «تولید محتوا» در جهاد تبیین

عضو هیأت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه، وظیفه طلاب را در شرایط کنونی «صبح مدرسه، شب خیابان» عنوان کرد و افزود: کمیت و کیفیت حضور میدانی طلاب باید متناسب با وظیفه آنان در راهبری مردم و تولید محتوا برای این راهبری تعریف شود، لذا در شرایط فعلی، اصل بر فعال بودن مدارس علمیه برای تولید محتوای تبیینی مبتنی بر معارف است.

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین واسطی توضیح داد: محتوای حوزوی باید از آیات و روایات استخراج، سپس به گزاره و در نهایت به شعار و کلیدواژه قابل استفاده در میدان تبدیل شود.

وی با اشاره به برخی نقل‌ها در پیشگویی آینده و برخی مکاشفات منسوب به بزرگان، تصریح کرد: این دسته نقل‌ها تنها هنگامی قابل اتکا هستند که «مکاشفه صادقه قطعی» و «کلام احرازشده از حیث دلالت از اولیای خدا» باشد. بسیاری از موارد منقول شایع، نه از حیث سند، نه از حیث دلالت و نه در جمع ادله، حجیت‌آور برای تنظیم رفتار نیستند.