آیین رونمایی از ترجمه عربی مجموعه چهل جلدی «چلچراغ حکمت» برگزار شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،‌ شنبه دوازدهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ همزمان با سالگشت شهید علامه مرتضی مطهری(ره) آیین رونمایی از ترجمه عربی مجموعه چهل جلدی «چلچراغ حکمت» در تهران برگزار شد.

این مراسم با حضور و سخنرانی آیت الله علی اکبر رشاد، حجت الاسلام و المسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه، حجت الاسلام و المسلمین دکتر فرهاد عباسی و دکتر علی مطهری برگزار گردید.

آیت الله رشاد: شهید مطهری نماد «نواندیشی دینی» است/ باید اندیشه ها و سیره استاد مطهری را تجربه‌نگاری کنیم

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تأکید کرد که باید استاد مطهری را تجربه‌نگاری کنیم؛ باید بررسی کنیم که این پدیده چگونه آغاز شد و چه سیر و مسیری را طی کرد و سپس این پدیده را تبدیل به الگو کرده و براساس آن طلبه تربیت کنیم.

آیت الله علی اکبر رشاد ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب و شهید علی لاریجانی بیان کرد: در همین اندک مجالی که شهید علی لاریجانی داشت و اندک شمار آثاری که منتشر کرد، همه حکایت از این حقیقت دارد که با امیرالمؤمنین علی(ع) محشور بودند. فرزند بزرگوارشان که دانشمندی ناشناخته بود و اسم و رسمی نداشت، تا لحظه آخر در کنار پدر ایستاد؛ با اینکه پدر اصرار داشت که در آن ایام، وی را همراهی نکند، ولی نپذیرفت که از پدر جدا شود.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه ضمن یادبود علامه شهید مطهری خاطرنشان کرد: استاد مطهری رکن پیکره انقلاب اسلامی بودند، ایشان بنده‌ای متدین، مخلص و باصفا بود که باید اندیشه های ایشان بیش از پیش تبیین و شناخته شود.

وی ادامه داد: در دهه‌های گذشته مطرح می‌کردیم که جریان فکری در کشور و جهان داریم، یعنی یک الگو که در همه جای جهان از جمله در ایران قابل مشاهده است. طی چند دهه اخیر در ایران، جریاناتی متجمد و جریان غرب‌گرای متجدد وجود دارد؛ در این میان، یک جریان سومی هست به نام جریان «مجدد» که بناست تفکر اصیل دینی را احیا کند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: این جریان سوم پیوندی با گفتمان سنتی دارد؛ تبار تاریخی و معرفتی خودش را حفظ کرده و وفادار و منسجم است، در عین حال به دستاوردهای نو بشری هم اعتنا دارد و خودش هم سهمی در تولید فکر نو دارد.

وی تأکید کرد: این جریان جزو سرمایه‌گذاران تحولات فکری است و خود جریانی نوآورانه و نواندیشانه محسوب می‌شود؛ از تعبیر «مُدگرا» که به نظر من منفی است، استفاده نمی‌کنند؛ در نوگرایی، «نو بودگی» ارزش نیست، «نواندیشی» درست است و شهید مطهری نماد نواندیشی دینی است؛ تعبیری که مقام معظم رهبری بارها از ایشان با این عنوان یاد کرده‌اند.

استاد رشاد بیان داشت: اندیشه کلامی ادواری دارد و برای پنج تا شش دوره قابل تقسیم‌بندی است؛ در دوره جدید، کلام به «کلام اجتماعی» تبدیل شده است که غیر از «الهیات اجتماعی» مطرح در ادبیات غربی است.

وی ادامه داد: استاد شهید مطهری پی‌گذار این مکتب کلامی جدید است و در آثار گوناگون، چارچوب، ساختار، روش و ویژگی‌های کلام را تبیین کرده است؛ مقاله‌ای با عنوان «علامه شهید مطهری؛ پی‌گذار کلام جدید» در این زمینه نگاشته شده است.

وی افزود: ایشان از ارکان تفکر عصر جدید قلمداد می‌شود و خداوند متعال ایشان را محشور کرده است؛ آن شیفتگی، چیرگی و شیدایی که به ساحت قدسی داشتند، نمی‌تواند جز با آهنگ محشور شدن با اولیای الهی باشد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: در حوزه بحث‌های فکری و مخصوصاً فرهنگی، مکرر خدمت بزرگان مشرف می‌شدم؛ در جلسه‌ای که در محضر رهبر شهید انقلاب برگزار شده بود، عرض کردم با این شرایط تکلیف ما چیست؟ مطالبی مطرح شد و نهایتاً ایشان فرمودند: قبل از انقلاب، ما در سال تحویل، استقبال از آراء وارداتی می‌رفتیم، با آنها مواجه می‌شدیم، نقد می‌کردیم و در مقابل آن نظریه‌پردازی می‌کردیم؛ بعد از انقلاب اگر کسانی داشتیم که توانستند چنین باشند، درگیر کارهای اجرایی شدند و کسی که احیاناً این خلأ را پر کند، اکنون نیست.

استاد رشاد اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی فرمودند که می‌خواهم کاری را به شما واگذار کنم؛ بر اساس همین پیشنهاد، جلساتی در محضر خود ایشان و با حضور حضرات آیات عظام جوادی آملی، مکارم شیرازی و مرحوم هاشمی شاهرودی برگزار شد. در آخرین جلسه‌ای که حضور داشتم، دستور جلسه و مطالب بنده تنظیم و در جلسه مطرح شد و ایشان فرمودند که کار را شروع کنید و نهادی برای پُر کردن این خلأ به وجود بیاید.

وی به «مطهری قم» و «مطهری تهران» اشاره و تصریح کرد: «مطهری قم» بسیار فنی و ثقیل است و باید «مطهری تهران» که در عرصه میدان هست را بیش از گذشته متبلور کنیم.

وی با تأکید بر اینکه هنوز هم کتاب‌های استاد مطهری پاسخگوی نیازهای همه اقشار جامعه است، گفت: مجموعه چلچراغ حکمت با توصیه و تأکید رهبر شهید انقلاب شکل گرفت و یک منشوری از نور است؛ تقریباً می‌توانیم بگوییم فشرده آرای ایشان که مناسب با مزاج و نگاه و نیاز نسل جوان است، در این ۴۰ جلد فراهم شده است؛ ایشان خصوصیات بسیار ویژه‌ای می‌دانستند و بعضی از اوقات ذهن مخاطب را و زبان مخاطب را خوب درک داشتند و می دانستند که مخاطب به چه چیزی می‌اندیشد، به چه چیزی نیاز دارد و به چه زبانی باید با او سخن گفت.

وی ادامه داد: امروزه چندین مطهری داریم: یک مطهری شفا و اسفار می‌گوید؛ یک مطهری چند منظومه می‌گوید، یک مطهری با قلم زیبا داستان می‌نویسد، مطهری دیگر به تعبیر فرهنگیان، ژورنالیستی می‌نویسد و در مجله «زن روز» نظام حقوق زن در اسلام را تبیین می‌کند و مطهری دیگر حافظ می‌نویسد.

وی گفت: ما باید دستگاه فکری علامه شهید مطهری را تبیین کنیم، همچنین نباید فراموش کنیم که سیره، رفتار و سبک کار ایشان بسیار قابل مطالعه است.

وی تصریح کرد: برخی تصور می‌کنند که شهید مطهری یک پدیده استثنایی است؛ پدیده است یا استثناست؟ می‌شود گفت این تلقی درست است و می‌شود گفت چنین نیست؛ با این معنای و مبانی می توان سیره و اندیشه های شهید مطهری را تحلیل و تکثیر کرد.

وی تأکید کرد: باید استاد مطهری را تجربه‌نگاری کنیم؛ باید بررسی کنیم که این پدیده چگونه آغاز شد و چه سیر و مسیری را طی کرد و سپس این پدیده را تبدیل به الگو کرده و براساس آن طلبه تربیت کنیم.

استاد رشاد در پایان گفت: ترجمه عربی مجموعه ۴۰ جلدی آثار استاد مطهری برای غیر ایرانیان بسیار مفید است و باید در آینده این آثار را به زبان های دیگر نیز ترجمه کرد و اندیشه های شهید مطهری را به جهانیان ارایه داد.

خسروپناه: یکی از عناصر اصلی «مطهری شدن»، پرهیز از تک‌بعدی‌نگری در تحصیل علوم حوزوی است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: مسئله محوری در اندیشه شهید مطهری، «انسان‌شناسی» است؛ ایشان مفاهیمی چون آزادی و عدالت را بر مبنایی علمی و صنفی، و مبتنی بر انسان‌شناسی تبیین می‌کردند که خود بر هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی استوار بود.

مطالبی که از آثار شهید مطهری برای ترجمه به زبان عربی انتخاب شد، عمدتاً ناظر به نیازهای جامعه، به‌ویژه جامعه جوان بود؛ مفاهیمی بنیادین و اجتماعی از قبیل انقلاب اسلامی، عدالت و آزادی که در این مقطع زمانی، مورد نیاز جهان عرب نیز هست.

وی افزود: این اثر ذی‌قیمت به زبان عربی ترجمه شده و امیدواریم با توفیق الهی، توضیح و تشریح شده و در اختیار جوانان عرب‌زبان قرار گیرد.

وی خاطرنشان ساخت: در مراحل بعد، ترجمه این آثار به زبان‌های دیگر نیز در دستور کار قرار دارد؛ چنان‌که پیش از این نیز ترجمه‌هایی هرچند محدود از آثار شهید مطهری در اندونزی، مالزی و سایر نقاط جهان صورت گرفته است.

وی گفت: از نزدیک شاهد بوده‌ایم که اندیشه‌های شهید مطهری تا چه اندازه بر متفکران عرب‌زبان در کشورهای عربی، آمریکایی و شرق آسیا تأثیرگذار بوده و محافل علمی، دانشگاهی و روشنفکری را تحت تأثیر قرار داده است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در فرصت کوتاه باقی‌مانده، به یکی از پرسش‌های پرتکرار درباره شهید مطهری پاسخ می‌دهم؛ پرسشی از این دست که اگر شهید مطهری امروز در قید حیات بود، با چه مسائلی مواجه می‌شد و آیا اندیشه ایشان پس از گذشت چهار دهه از شهادت، هنوز کارساز و قادر به حل مسائل امروزی ماست؟

خسروپناه تأکید کرد: این پرسش از آن جهت حائز اهمیت است که برخی از اندیشه‌های شهید مطهری مربوط به نیم قرن، شش دهه یا حتی هفت دهه پیش است؛ از این رو، پاسخگویی به نیازهای فکری امروز با تکیه بر آن میراث، نیازمند واکاوی دقیق است.

وی گفت: پرسش مهم دیگر این است که آیا شهید مطهری پدیده‌ای استثنایی بود یا امکان شکل‌گیری شخصیت‌هایی همانند ایشان در حوزه‌ها و دانشگاه‌ها وجود دارد؟

وی افزود: اگر از نگاه پدیدارشناسانه و با تسامحی معقول به موضوع بنگریم و بر جامعیت و اثرگذاری شهید مطهری تمرکز کنیم، می‌توانیم به این نتیجه برسیم که تربیت شخصیت‌هایی همانند ایشان در حال و آینده نیز امکان‌پذیر است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان ساخت: برای تحقق این امر، باید مولفه‌های تشکیل‌دهنده شخصیت فکری شهید مطهری را شناسایی کنیم؛ چرا که تحقق این مولفه‌ها در افراد دیگر، می‌تواند کارکردهای فکری و اجتماعی مشابهی را به دنبال داشته باشد.

وی گفت: به نظر من، یکی از عناصر اصلی «مطهری شدن»، پرهیز از تک‌بعدی‌نگری در تحصیل علوم حوزوی است؛ بدین معنا که طلبه‌ای که قصد تحصیل حکمت، فلسفه، کلام یا عرفان دارد، به یک رشته بسنده نکند.

وی افزود: شهید مطهری نمونه بارز این جامعیت بود؛ ایشان هم کلام، هم فلسفه، هم عرفان و هم فقه را نزد اساتید برجسته فرا گرفت و در سنی حدود سی‌و‌دو سالگی، هم فقیه بود و هم فیلسوف؛ چنان‌که امام راحل نیز در پیامی، هر دو عنوان را برای ایشان به کار بردند.

عضو هیأت علمی گروه فلسفه پژوهشگاه تأکید کرد: شهید مطهری هم از «تفقه» بهره می‌برد و هم از «تفلسف»؛ مباحث ایشان صرفاً فقهی یا صرفاً فلسفی نبود، بلکه از جامعیتی برخوردار بود که حاصل سال‌ها شاگردی نزد اساتیدی چون امام بروجردی، علامه طباطبایی و دیگر بزرگان بود.

خسروپناه گفت: شهید مطهری تا پایان عمر، روحیه یادگیری و پژوهش را در خود حفظ کرده بود؛ چنان‌که هنگامی که علامه طباطبایی برای معالجه به تهران آمدند، شهید مطهری با وجود تسلط فلسفی، مجدداً مباحث حرکت و زمان را در محضر ایشان تلمذ کرد و تعلیقات ارزشمندی بر جلد چهارم «اصول فلسفه و روش رئالیسم» نگاشت.

وی افزود: مولفه دوم برای «مطهری شدن»، دغدغه‌مندی نسبت به مسائل انضمامی جامعه است؛ البته نه هر نوع درگیری، بلکه درگیری‌ای هوشمندانه که حل مسائل عینی را با سلسله‌مراتبی از مباحث انتزاعی و نیمه‌انتزاعی پیوند می‌زند.

وی خاطرنشان ساخت: مسئله محوری در اندیشه شهید مطهری، «انسان‌شناسی» است؛ ایشان مفاهیمی چون آزادی و عدالت را بر مبنایی علمی و صنفی، و مبتنی بر انسان‌شناسی تبیین می‌کردند که خود بر هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی استوار بود.

وی گفت: به تعبیر ایشان، مباحث انتزاعی مانند وحدت وجود باید در خدمت حل مسائل انضمامی جامعه قرار گیرد؛ چنان‌که امروز نیز سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و سایر چالش‌های کلان کشور، نیازمند چنین رویکردی است.

وی افزود: «مطهری شدن» به معنای پیوند زدن حل مسائل انضمامی از طریق مباحث نیمه‌انتزاعی و انتزاعی است؛ شهید مطهری فیلسوفی نبود که صرفاً به انتزاعیات بپردازد، بلکه همان‌گونه که امام راحل تأکید داشتند، فلسفه باید امتداد سیاسی و اجتماعی یابد.

وی تأکید کرد: امام راحل نیز در برخی مباحث، از مکتب فکری شهید مطهری بهره می‌بردند؛ از جمله در بحث آزادی که در خطبه‌های ایشان بازتاب یافته است؛ با وجود بیست سال اختلاف سنی، رابطه‌ای عمیق و علمی میان این دو بزرگوار برقرار بود.

خسروپناه گفت: ویژگی دیگری که در فرآیند «مطهری شدن» حائز اهمیت است و کمتر به آن پرداخته شده، نقش همسر وفادار، فاضله و حکیمه شهید مطهری، بانو حکیمه خواندن روحانی است؛ بانویی بزرگوار که برای شکوفایی اندیشه همسرش، ایثارهای فراوانی کرد.

علی مطهری: آزادی و عدالت، معیارهای اساسی اندیشه شهید مطهری هستند

علی مطهری گفت: «از جمله جملات قابل‌تأمل استاد مطهری این است که “عدالت، مقیاس دین است، نه دین مقیاس عدالت؛ یعنی آنچه عادلانه است، دین نیز آن را تأیید می‌کند، نه اینکه هرچه دین بگوید، لزوماً عادلانه تلقی شود.”»

دکتر علی مطهری با اشاره به موضوع بازنشر و ترویج آثار مرتضی مطهری اظهار داشت: «در سال‌های اخیر، اقداماتی در حوزه خلاصه‌نویسی و بازتولید آثار انجام شده که در برخی موارد، با اشکالاتی همراه بوده است. به‌عنوان نمونه، دیده شده که افرادی کتابی از آثار ایشان را به قلم خود خلاصه کرده و سپس آن را با نام شهید مطهری منتشر کرده‌اند؛ مانند خلاصه‌ای از کتاب “خدمات متقابل اسلام و ایران” که در قالب اثری ۶۰ صفحه‌ای منتشر شده است.»

وی افزود: «چنین اقدامی صحیح نیست؛ چراکه ممکن است این تصور را ایجاد کند که دیگر نیازی به مراجعه به متن اصلی اثر وجود ندارد. ما در همان زمان، این موضوع را با مرحوم آیت الله مهدوی کنی نیز مطرح کردیم و تأکید شد که این روند می‌تواند موجب فاصله گرفتن مخاطبان از آثار اصیل استاد شود.»

مطهری ادامه داد: «البته انجام چنین فعالیت‌هایی در قالب کارهای پژوهشی دانشجویی، به‌منظور آموزش و ارزیابی، اشکالی ندارد؛ اما انتشار عمومی آن‌ها به نام شهید مطهری، اقدامی نادرست است. در مقابل، لازم است در حوزه ترجمه و انتشار بین‌المللی آثار، تلاش بیشتری صورت گیرد؛ چراکه این اقدام، نوعی صدور واقعی اندیشه‌های انقلاب اسلامی محسوب می‌شود.»

وی با اشاره به اهمیت ترجمه آثار به زبان‌های مختلف تصریح کرد: «آثار شهید مطهری ظرفیت بالایی برای عرضه در سطح جهانی دارند و می‌توانند مخاطبان گسترده‌ای را جذب کنند. با این حال، به نظر می‌رسد برخی آثار منتشرشده در سال‌های اخیر، آن‌گونه که باید مورد توجه قرار نگرفته‌اند؛ برای مثال، آثاری در حوزه‌هایی مانند قرآن و بردگی در اسلام، کمتر دیده شده‌اند.»

ضرورت توجه نهادهای فرهنگی به آثار استاد

مطهری در ادامه با تأکید بر اهمیت شناخت جامع آثار استاد مطهری گفت: «هر فردی که بتواند تمامی آثار ایشان را به‌درستی مطالعه و درک کند، به سطح بالایی از معارف اسلامی دست خواهد یافت. با این حال، امروز نوعی کم‌توجهی نسبت به این آثار در برخی نهادها از جمله صدا و سیما، وزارت علوم و وزارت آموزش‌وپرورش مشاهده می‌شود.»

وی پیشنهاد کرد: «ضروری است کتابی جامع تدوین شود که دربرگیرنده کلیت منظومه فکری شهید مطهری باشد؛ به‌گونه‌ای که مخاطب با مطالعه آن، بتواند تصویری کامل از اندیشه‌های ایشان به دست آورد.»

تبیین دیدگاه شهید مطهری درباره آزادی

مطهری در بخش دیگری از سخنان خود، به دیدگاه‌های شهید مطهری درباره آزادی بیان پرداخت و عنوان کرد: «اگر بخواهیم درباره آزادی سخن بگوییم، باید بپذیریم که انسان به‌طور ذاتی دارای حق آزادی در اندیشه و بیان است. ریشه این حق، در استعدادهای ذاتی انسان نهفته است؛ به این معنا که هر استعدادی در انسان، منشأ یک حق محسوب می‌شود. از جمله این استعدادها می‌توان به تفکر، حقیقت‌جویی، یادگیری و گرایش به زیبایی اشاره کرد.»

وی افزود: «بر همین اساس، آزادی بیان نیز از همین اصل کلی ناشی می‌شود. شهید مطهری از جمله شخصیت‌هایی بود که بیشترین تأکید را بر مسئله آزادی داشت. ایشان حتی برای تدریس در دانشکده الهیات، حضور یک استاد مارکسیست را مجاز می‌دانست که نشان‌دهنده باور عمیق وی به آزادی اندیشه است.»

مطهری ادامه داد: «ایشان معتقد بود که شرط اساسی آزادی، صراحت و پرهیز از نفاق است. همچنین تأکید داشت که باید مفهوم آزادی به‌درستی تبیین شود و از سوءبرداشت‌ها جلوگیری گردد.»

معاون پژوهش حوزه های علمیه کشور: دفاع از آموزه‌های دین، نیازمند تبیینی عقلانی و استدلالی است

معاون پژوهش حوزه های علمیه کشور گفت: شهید مطهری با جریان‌های مادی‌گرا و التقاطی عصر خویش، مواجهه‌ای عمیق و ریشه‌ای داشت و رویکردی فراتر از تعصب یا ساده‌انگاری در پیش گرفت و به بررسی مبانی و پاسخگویی مستدل به آنان پرداخت.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر فرهاد عباسی گفت: آنچه امروز در بزرگداشت آیت‌الله مطهری حائز اهمیت است، آن است که پاسداشت یاد و نام ایشان از سطح یادآوری صرف فراتر رفته و به مأموریتی اثرگذار تبدیل شود.

وی افزود: میراث گران‌سنگ شهید مطهری را اگر تنها در بازگویی خاطرات یا تکرار شعارهای کلی خلاصه کنیم، نتیجه‌ای جز فرسایش تدریجی اندیشه‌ها و آثار ایشان در پی نخواهد داشت؛ اما اگر این میراث را به‌عنوان روشی زنده و پویا بازخوانی کنیم، می‌توانیم پلی استوار برای بازگشت اندیشه شهید مطهری به عرصه تفکر معاصر فراهم آوریم.

وی تأکید کرد: ضروری است به همان شیوه‌ای که شهید مطهری به ما آموخت، یعنی اندیشیدن، استدلال‌ورزی و پاسخگویی عقلانی به مسائل روز، بازگردیم؛ چرا که ایشان در دورانی می‌زیست که تفکر دینی در جامعه با دو تهدید سطحی‌نگری و التقاط فکری روبه‌رو بود و در برابر این دو انحراف قد علم کشید.

عباسی گفت: شهید مطهری به روشنی نشان داد که دین حقیقتی زنده و هویتی است که دفاع از آموزه‌های آن، نیازمند تبیینی عقلانی و استدلالی است و ایشان نه‌تنها به نقد جریان‌های انحرافی پرداخت، بلکه با نگاهی سازنده، مسیر صحیح فهم دین را نیز پی‌ریزی کرد.

وی افزود: روحی واحد بر تمامی تلاش‌های فکری شهید مطهری حاکم بوده است و آن، تلاش برای ایجاد نسبتی متعادل و درست میان دین و عقل، دین و جامعه، و دین و مسائل بنیادین زمانه بوده است.

معاون پژوهش حوزه های علمیه کشور خاطرنشان ساخت: تأکید بر عقلانیت دینی در تقابل با تفکراتی که میان عقل و وحی جدایی افکنده بودند، از محورهای اساسی اندیشه ایشان بود.

عباسی گفت: شهید مطهری با جریان‌های مادی‌گرا و التقاطی عصر خویش، مواجهه‌ای عمیق و ریشه‌ای داشت و رویکردی فراتر از تعصب یا ساده‌انگاری در پیش گرفت و به بررسی مبانی و پاسخگویی مستدل به آنان پرداخت.

وی افزود: تبیین جامعیت اسلام و ضرورت ارائه‌ای روزآمد از آن، به‌گونه‌ای که ضمن حفظ ثبات حقیقت دین، روش‌های بیان و عرضه آن متناسب با مقتضیات زمان تحول یابد، از دیگر دستاوردهای فکری این شهید والامقام است.

وی تأکید کرد: پیوند فلسفه و اخلاق با زندگی عملی و ارائه نظامی اخلاقی که فراتر از موعظه‌های مجالس باشد و با درک درست از انسان و جهان، عدالت و کرامت انسانی را در محور خود قرار دهد، از آموزه‌های ماندگار شهید مطهری است.

معاون پژوهش حوزه های علمیه کشور گفت: تأکید بر پیوند ناگسستنی دین با مسئولیت اجتماعی و سیاست، از ارکان جدایی‌ناپذیر اندیشه این شهید بزرگوار است که امروز نیز راهگشای جامعه دینی ماست.

وی افزود: ترجمه آثار شهید مطهری به زبان عربی که با همت اساتید و پژوهشگران پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی انجام پذیرفته، اقدامی صرفاً زبانی نیست، بلکه فرصتی مغتنم برای گفت‌وگوی فکری با جهان عرب است.

وی اظهار داشت: جهان عرب امروز به‌عنوان بخش مهمی از جهان اسلام، با چالش‌های مشابهی در مواجهه با مدرنیته و هویت دینی دست‌وپنجه نرم می‌کند و این ترجمه‌ها بستر مناسبی فراهم می‌آورد تا مبانی اعتقادی به شیوه‌ای استدلالی و عقلانی بازخوانی شود.

وی گفت: بزرگداشت شهید مطهری در حقیقت تجدید عهدی است با اندیشه و مکتب او؛ عهدی که با تکرار صرف نام او محقق نمی‌شود، بلکه در گرو تداوم پروژه فکری اوست.

عباسی بیان کرد: عقلانیت، اعتدال، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و ایمان استدلال‌پذیر، ستون‌های راهی هستند که این استاد فرهیخته پیش روی ما نهاد و امید است ترجمه آثار ایشان به زبان عربی، پلی استوار برای تحقق این آرمان‌ها باشد.

رحیمی پاکدل: به دنبال اجرایی سازی «مطهری تهران» هستیم

رئیس مرکز رشد و نوآوری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: ما به دنبال آن هستیم که استعاره «یک تدبیر و یک اراده» که متوجه حاکمیت می‌شود را به استعاره «هزار تدبیر و هزار اراده» که در نهادهای مردمیِ خلاق و نوآورِ سراسر کشور متولد می‌شود، تبدیل کنیم.

مهدی رحیمی پاکدل بیان کرد: مجموعه «چهل‌چراغ حکمت» نگاهی مسئله‌محور به آثار شهید استاد مرتضی مطهری دارد و ما به‌نوعی در پی آن بوده‌ایم که این مهم را محقق سازیم.

وی افزود: این اقدام، خدمتی به ساحت استاد شهید مطهری است و ما افتخار داریم که در مورد این شخصیت والامقام فعالیت می‌کنیم؛ چراکه ایشان به‌حق، عبادتگاه صحنه معرفتی انقلاب اسلامی هستند.

رحیمی پاکدل تأکید کرد: رهبر شهید انقلاب تأکید کردند که در کنار «مطهری قم» ما به یک «مطهری تهران» نیز نیاز داریم، اجرایی سازی این موضوع مورد توجه قرار گرفت و محتواسازی در قالب مجموعه «حکمت» دنبال شد و خوشحالم که برای معرفی آن متفکر بزرگ، مغز متفکر صحنه معرفتی انقلاب و امام، این کار را انجام داده‌ایم.

وی خاطرنشان کرد: نکته آخری که شاید در ذهن دوستان شکل بگیرد، این پرسش است که اساساً ترجمه کتاب به زبان عربی چه ارتباطی با فضای نوآوری و با فضای مرکز رشد و نوآوری دارد؟

وی توضیح داد: هدف اساسی حاکمیت، حرکت از طریق فناوری نرمِ مبتنی بر نوآوری است؛ به عبارت دیگر، ما به دنبال آن هستیم که استعاره «یک تدبیر و یک اراده» که متوجه حاکمیت می‌شود را به استعاره «هزار تدبیر و هزار اراده» که در نهادهای مردمیِ خلاق و نوآورِ سراسر کشور متولد می‌شود، تبدیل کنیم تا مسائل را در همین فضا حل‌وفصل نمایند.

رحیمی پاکدل بیان داشت: در این فضا، ما با نگاهی ویژه به افکار مکتوبی که مورد توجه قرار گرفته وارد این موضوع شدیم؛ به‌گونه‌ای که بدون استفاده حتی از یک ریال از بودجه پژوهشگاه و حتی یک ریال از بودجه عمومی کشور و با تأمین هزینه‌های بیرونی، ترجمه و نشر این کتاب انجام شد.