به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، شنبه دوازدهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ همزمان با سالگشت شهید علامه مرتضی مطهری(ره) آیین رونمایی از ترجمه عربی مجموعه چهل جلدی «چلچراغ حکمت» در تهران برگزار شد.
به نقل از خبرگزاری شفقنا، آیت الله علی اکبر رشاد در آیین رونمایی از ترجمه عربی مجموعه چهل جلدی «چلچراغ حکمت»، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب و شهید علی لاریجانی بیان کرد: در همین اندک مجالی که شهید علی لاریجانی داشت و اندک شمار آثاری که منتشر کرد، همه حکایت از این حقیقت دارد که با امیرالمؤمنین علی(ع) محشور بودند. فرزند بزرگوارشان که دانشمندی ناشناخته بود و اسم و رسمی نداشت، تا لحظه آخر در کنار پدر ایستاد؛ با اینکه پدر اصرار داشت که در آن ایام، وی را همراهی نکند، ولی نپذیرفت که از پدر جدا شود.
وی در ادامه ضمن یادبود علامه شهید مطهری خاطرنشان کرد: استاد مطهری رکن پیکره انقلاب اسلامی بودند، ایشان بندهای متدین، مخلص و باصفا بود که باید اندیشه های ایشان بیش از پیش تبیین و شناخته شود.
وی ادامه داد: در دهههای گذشته مطرح میکردیم که جریان فکری در کشور و جهان داریم، یعنی یک الگو که در همه جای جهان از جمله در ایران قابل مشاهده است. طی چند دهه اخیر در ایران، جریاناتی متجمد و جریان غربگرای متجدد وجود دارد؛ در این میان، یک جریان سومی هست به نام جریان «مجدد» که بناست تفکر اصیل دینی را احیا کند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: این جریان سوم پیوندی با گفتمان سنتی دارد؛ تبار تاریخی و معرفتی خودش را حفظ کرده و وفادار و منسجم است، در عین حال به دستاوردهای نو بشری هم اعتنا دارد و خودش هم سهمی در تولید فکر نو دارد.
وی تأکید کرد: این جریان جزو سرمایهگذاران تحولات فکری است و خود جریانی نوآورانه و نواندیشانه محسوب میشود؛ از تعبیر «مُدگرا» که به نظر من منفی است، استفاده نمیکنند؛ در نوگرایی، «نو بودگی» ارزش نیست، «نواندیشی» درست است و شهید مطهری نماد نواندیشی دینی است؛ تعبیری که مقام معظم رهبری بارها از ایشان با این عنوان یاد کردهاند.
استاد رشاد بیان داشت: اندیشه کلامی ادواری دارد و برای پنج تا شش دوره قابل تقسیمبندی است؛ در دوره جدید، کلام به «کلام اجتماعی» تبدیل شده است که غیر از «الهیات اجتماعی» مطرح در ادبیات غربی است.
وی ادامه داد: استاد شهید مطهری پیگذار این مکتب کلامی جدید است و در آثار گوناگون، چارچوب، ساختار، روش و ویژگیهای کلام را تبیین کرده است؛ مقالهای با عنوان «علامه شهید مطهری؛ پیگذار کلام جدید» در این زمینه نگاشته شده است.
وی افزود: ایشان از ارکان تفکر عصر جدید قلمداد میشود و خداوند متعال ایشان را محشور کرده است؛ آن شیفتگی، چیرگی و شیدایی که به ساحت قدسی داشتند، نمیتواند جز با آهنگ محشور شدن با اولیای الهی باشد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: در حوزه بحثهای فکری و مخصوصاً فرهنگی، مکرر خدمت بزرگان مشرف میشدم؛ در جلسهای که در محضر رهبر شهید انقلاب برگزار شده بود، عرض کردم با این شرایط تکلیف ما چیست؟ مطالبی مطرح شد و نهایتاً ایشان فرمودند: قبل از انقلاب، ما در سال تحویل، استقبال از آراء وارداتی میرفتیم، با آنها مواجه میشدیم، نقد میکردیم و در مقابل آن نظریهپردازی میکردیم؛ بعد از انقلاب اگر کسانی داشتیم که توانستند چنین باشند، درگیر کارهای اجرایی شدند و کسی که احیاناً این خلأ را پر کند، اکنون نیست.
استاد رشاد اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی فرمودند که میخواهم کاری را به شما واگذار کنم؛ بر اساس همین پیشنهاد، جلساتی در محضر خود ایشان و با حضور حضرات آیات عظام جوادی آملی، مکارم شیرازی و مرحوم هاشمی شاهرودی برگزار شد. در آخرین جلسهای که حضور داشتم، دستور جلسه و مطالب بنده تنظیم و در جلسه مطرح شد و ایشان فرمودند که کار را شروع کنید و نهادی برای پُر کردن این خلأ به وجود بیاید.
وی به «مطهری قم» و «مطهری تهران» اشاره و تصریح کرد: «مطهری قم» بسیار فنی و ثقیل است و باید «مطهری تهران» که در عرصه میدان هست را بیش از گذشته متبلور کنیم.
وی با تأکید بر اینکه هنوز هم کتابهای استاد مطهری پاسخگوی نیازهای همه اقشار جامعه است، گفت: مجموعه چلچراغ حکمت با توصیه و تأکید رهبر شهید انقلاب شکل گرفت و یک منشوری از نور است؛ تقریباً میتوانیم بگوییم فشرده آرای ایشان که مناسب با مزاج و نگاه و نیاز نسل جوان است، در این ۴۰ جلد فراهم شده است؛ ایشان خصوصیات بسیار ویژهای میدانستند و بعضی از اوقات ذهن مخاطب را و زبان مخاطب را خوب درک داشتند و می دانستند که مخاطب به چه چیزی میاندیشد، به چه چیزی نیاز دارد و به چه زبانی باید با او سخن گفت.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: امروزه چندین مطهری داریم: یک مطهری شفا و اسفار میگوید؛ یک مطهری چند منظومه میگوید، یک مطهری با قلم زیبا داستان مینویسد، مطهری دیگر به تعبیر فرهنگیان، ژورنالیستی مینویسد و در مجله «زن روز» نظام حقوق زن در اسلام را تبیین میکند و مطهری دیگر حافظ مینویسد.
وی گفت: ما باید دستگاه فکری علامه شهید مطهری را تبیین کنیم، همچنین نباید فراموش کنیم که سیره، رفتار و سبک کار ایشان بسیار قابل مطالعه است.
وی تصریح کرد: برخی تصور میکنند که شهید مطهری یک پدیده استثنایی است؛ پدیده است یا استثناست؟ میشود گفت این تلقی درست است و میشود گفت چنین نیست؛ با این معنای و مبانی می توان سیره و اندیشه های شهید مطهری را تحلیل و تکثیر کرد.
وی تأکید کرد: باید استاد مطهری را تجربهنگاری کنیم؛ باید بررسی کنیم که این پدیده چگونه آغاز شد و چه سیر و مسیری را طی کرد و سپس این پدیده را تبدیل به الگو کرده و براساس آن طلبه تربیت کنیم.
استاد رشاد در پایان گفت: ترجمه عربی مجموعه ۴۰ جلدی آثار استاد مطهری برای غیر ایرانیان بسیار مفید است و باید در آینده این آثار را به زبان های دیگر نیز ترجمه کرد و اندیشه های شهید مطهری را به جهانیان ارایه داد.
