برآیند اعتقاد قرآنی به جهان غیب در مولفه‌های علوم انسانی اسلامی

به گزارش اداره روابط عمومی و اطلاع‌رسانی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، کرسی علمی- ترویجی با موضوع “برآیند اعتقاد قرآنی به جهان غیب در مولفه‌های علوم انسانی اسلامی“ توسط گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشگاه با مشارکت قطب علمی فلسفه دین اسلامی به صورت مجازی تحت نرم افزار اسکایپ برگزار شد.

در این کرسی علمی، حجت‌الاسلام و المسلمین قاسم ترخان به عنوان ارائه‌دهنده، حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالکریم بهجت‌پور و دکتر سیدمحمدتقی موحد ابطحی به عنوان ناقد حضور داشتند.

در ابتدا جناب حجت الاسلام و المسلمین قاسم ترخان به تبیین دیدگاه خود بر مبنای مقاله ارائه شده پرداخت. وی ضمن نقد دو نگره طبیعت‌گرایی هستی شناختی و روش‌شناختی که مبنای علوم انسانی رایج به شمار می‌آیند تلاش نمود نشان دهد با جایگزینی اعتقاد قرآنی مبنی بر اعتقاد به جهان غیب چه تغییراتی در موضوع، روش، غایت و مسائل علوم انسانی اسلامی پدید می‌آید. وی ابتدا به مفهوم شناسی و تبیین مولفه‌های علوم انسانی و اسلامی پرداخت و در ادامه به تأثیر اعتقاد به جهان غیب در این مولفه‌ها اشاره نمود.

در ادامه ابتدا دکتر سیدمحمدتقی موحد ابطحی و سپس حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالکریم بهجت‌پور به برخی نکات در تکمیل بحث اشاره نمودند که اهم آنها عبارت است از:

  • برای نقد علوم انسانی سکولار لازم است به تاریخ علم توجه شود و نشان داده شود چرا در غرب به سمت علوم انسانی سکولار رفتند. با این لحاظ، باید به مشکلاتی که در صورت اعتقاد به جهان غیب مطرح می‌شود پاسخ داده شود.
  • علوم انسانی ویژگی‌هایی دارد که باید به آنها توجه شود از جمله اینکه تبیین کننده، پیش‌بینی کننده، تمدن ساز، مدیریت کننده و … است. این مسئله در نظریه‌پردازی باید مورد توجه باشد.
  • این ویژگی‌ها خاص یک جامعه با یک اعتقاد مشخص نیست یعنی مثلا تبیین‌گری علوم انسانی باید هم شامل جامعه معتقد و هم جامعه غیر معتقد باشد.
  • در مقاله پیرامون مباحث به اجمال سخن گفته شده و بسط آنها ضروری است.
  • نتیجه بحث آنکه نظریه باید به نحوی باشد که بین‌الاذهانی بوده و قابل سنجش و داوری باشد.

در پایان حجت‌الاسلام ترخان به برخی نکات مطرح شده پاسخ دادند.