کتاب “قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم”

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، کتاب ” قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم ” اثر حجت الاسلام والمسلمین سید کاظم سید باقری ، عضو هیأت علمی گروه سیاست پژوهشگاه منتشر شد. 

پژوهش حاضر، نتیجه تلاش علمی محقق ارجمند جناب حجت الاسلام والمسلمین سید کاظم سید باقری است که در گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی سامان یافته است و شامل شش فصل به شرح زیر است:

فصل اول: کلیات، مفهوم ها و تمهیدات نظری

فصل دوم: ماهیت،‌سطوح و مؤلفه های قدرت سیاسی در قرآن کریم

فصل سوم: گونه شناسی قدرت سیاسی، ‌خواستگاه، مبانی و شاخصه ها

فصل چهارم: هدف ها و کارکردهای قدرت

فصل پنجم: آسیب شناسی قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم

فصل ششم: سازوکارهای مهار قدرت سیاسی

نویسنده در بخشی از مقدمه کتاب خود، درباره اهمیت و ضرورت قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم می نویسد:

جامعه و قدرت کنار هم و با هم معنا می‌یابند. آدمی از زمانی که وارد جامعه می‌شود با قدرت، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های آن روبه‌رو می‌شود. قدرت به‌ویژه ساحت سیاسی آن، همواره از کهن‌ترین مفهوم‌ها در بررسی‌های اجتماعی ـ سیاسی بوده و در علم سیاست، فلسفه سیاسی و علوم اجتماعی،محوری‌ترین مفهوم و محل کشمکش‌ها و پژوهش‌های سیاسی بسیار بوده است و فهم آن به فهم مسائل و دشواره‌های سیاسی یاری می‌رساند. این پدیده اغلب هنگام بحث اقتدار، عدالت، آزادی، مشروعیت، حاکمیت و مانند آن حضور جدّی داشته و دارد و زمانی جدّی‌تر می‌شود که آیین و مسلک انتقادی، کلیت ساختار و نظام ارزشی حاکم را زیر سؤال برد و در ایستارهای مسلط تردید کند. در این هنگام یکی از آغازین پرسش‌ها، پرسش از قدرت، منشأ آن، چگونگی اعمال و معیار مشروعیت آن است. آن‌گونه‌که در تحول بنیادین دوران مدرنیته، زیر سؤال رفتن بسیاری ارزش‌های سنّت از منشأ قدرت سیاسی و مشروعیت آن آغاز شد.

معنا و مفهوم‌های گوناگونی در خانوادۀ «قدرت» مانند توانمندی، توانایی، زور، نیرو، نفوذ، سلطه، قهر، غلبه، اجبار و مهار وجود دارد، اما بازمعنای روشنی از آن نمی‌توان به دست داد. قدرت دانشْ‌واژۀ پرابهام و چندپهلویی است و اجماع روشن درباره چیستی و ماهیت آن وجود ندارد، اما نمی‌توان شک کرد محصول اراده و اختیار آدمی است؛ عنصری است که در روابط اجتماعی انسان‌ها در گسترۀ تاریخ، همواره نقش تأثیر‌گذاری بازی کرده و براساس آن مکتب‌ها و مسلک‌های فکری گوناگونی شکل گرفته است. قرآن کریماولین منبع اندیشه سیاسی اسلام است و قدرت یکی از عنصرهای بنیادین دانش سیاست است. انسان موجود اجتماعی است و با حضور در اجتماع با قدرت و مظاهر آن روبه‌رو می‌شود. با توجه به بنیادین‌بودن این مفهوم و نوع رابطۀ آن با حیات سیاسی انسان، فهم چیستی و ماهیت آن از دیدگاه قرآن کریممی‌تواند راهگشای مسائل بسیاری در حوزۀ اندیشۀ سیاسی اسلام باشد که از اهمیت بالای بحث و رویکرد مورد نظر حکایت می‌کند.

قرآنبا رویکرد جامعی که دارد، نمی‌تواند از کنار مسائل بنیادین اجتماع بی‌اعتنا گذر کرده باشد. در نتیجه در نگرش هنجاری، مفهوم قدرت را به‌عنوان امر پیشینی به‌رسمیت می‌شناسد که لازمۀ ساحت اجتماعی ـ سیاسی انسان است. قدرت همانند دیگر نعمت‌های الهی، دارای ارزش و اعتبار است و با توجه به شاخص‌های مطلوب ابزاری است که می‏تواند جامعه را در مسیر صحیح هدایت کند و بستر لازم را برای رسیدن به هدف‌های ارزشمند اجتماعی مثل عدالت، آزادی، رشد، توسعه، امنیت، وحدت، تعاون و دیگر ارزش‏های والای انسانی فراهم سازد و در صورتی‌که در مسیر نامطلوب قرار گیرد، می‏تواند منشأ گمراهی، ظلم، استکبار، استضعاف، ناامنی، تفرقه و بردگی جوامع شود. پس قدرتی در منطق و زبان قرآنمعتبر است که رویکرد سعادت‌محور و فضیلت‌اندیش دارد و تا هنگامی دارای مشروعیت است که به‌ سمت هدف‌های توحیدی و سعادت انسان حرکت کند (خلاف مفهوم رایج دوران مدرن که قدرت در نگرش اولی و فی‌نفسه دارای اعتبار است).

در بایستگی انجام این تحقیق همین امر بس که ما برای رسیدن به فهم سنجیده و دقیق اندیشۀ سیاسی اسلام، باید به قرآن کریم بازگردیم و در فهم و بازخوانی مفهوم‌های بنیادین سیاست ژرف‌کاوی کنیم. از دیگر سو، چاره‌ای نیست جز آنکه ‌از نگرش‌های مشهور، مسلط، گاه سطحی‌اندیشانه و بررسی‌ها و مطالعه بر پایۀ منابع دست دوم گذر کنیم و به شایسته‌ترین، اولین و برترین منبع یعنی قرآن برسیم. آنگاه شاید بتوانیم گام‌های آغازین را برای تصویر سامانۀ مطلوب اجتماعی از دیدگاه دین برداریم.

 

گفتنی است کتاب ” قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم ” اثر حجت الاسلام والمسلمین سید کاظم سیدباقری، با قیمت  30000  تومان در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

 

علاقمندان جهت کسب اطلاعات تکمیلی و تهیه کتاب میتوانند به نشانی www.poiict.orgمراجعه کنند

 

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید