به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، به نقل از خبرگزاری شفقنا سه شنبه بیست و هشتم بهمن ماه ۱۴۰۴ آیین اختتامیه نخستین جشنواره علامه طباطبایی(ره)_رویداد ملی طبا در تهران برگزار شد.
دکتر محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی در آیین اختتامیه رویداد ملی طبا مطرح کرد:ما یک ابر راهبرد از سوی رهبری با عنوان «ایران قوی» تعریف کردهایم و میخواهیم به ایران قوی برسیم. لوازم رسیدن به ایران قوی برای هر بخش تعریف خاص خود را دارد، البته همه اینها باید به یک مجموعه منسجم و بههمپیوسته تبدیل شوند. ما میخواهیم در فناوری و علم پیشتاز باشیم. حرکت رو به جلوی ما بسیار خوب بوده است.
وی افزود: ما در فناوریهای لبه دانش، در سطح جهانی، معمولاً جزو ۲۰ کشور نخست هستیم؛ یعنی اگر کشورها را از اول تا بیستم بشمارند، در حوزههایی مانند نانو، بیوتکنولوژی، هوافضا، سلولهای بنیادی، فناوریهای پیشرفته پزشکی و پیوند اعضا، عموماً در میان ۱۵ کشور اول دنیا قرار داریم. این موضوع فقط در حد تولید علم نیست؛ بخشهای عمدهای از چرخه کامل «دانش تا محصول» را نیز طی کردهایم و به موفقیتهای بزرگی دست یافتهایم.
رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: ما جزو معدود کشورهایی هستیم که به باشگاه فضایی جهان وارد شدهایم؛ موجود زنده را از جو زمین عبور میدهیم و سالم بازمیگردانیم که این مقدمه اعزام انسان به فضاست. این توانمندی، نشانه یک قدرت فرامنطقهای و بینالمللی است.
وی گفت: علم و فناوری در کشور به یک جریان مستمر و غیرقابل انکار تبدیل شده است، هرچند ممکن است آفاتی نیز داشته باشد.
رئیس فرهنگستان علوم افزود: تفاوت علم و فناوری مورد نظر ما در جمهوری اسلامی ایران با آنچه امروز به نام تمدن غرب مطرح است، بسیار جدی است. تمدن غرب امروز تمدنی تکنولوژیک است. من با مسامحه آن را تمدن مینامم، چرا که تمدن تکنولوژیک سطحی نازل دارد و عقل منطبق با سعادت را از انسان سلب میکند و ما امروز با این مسئله مواجه هستیم.
وی ادامه داد: از انقلاب امام خمینی(ره) تاکنون، جریان جدیدی در دنیا شکل گرفته که ادبیات تازهای برای سعادت بشر مطرح کرده و بهتدریج لوازم آن در کشور، در میان کشورهای اسلامی و حتی در میان مستضعفان جهان در حال فراهم شدن است. ساخت تمدن زمانبر است و ۳۰ یا ۴۰ سال زمان زیادی محسوب نمیشود، اما گامهای بلندی برداشته شده است.
مخبر گفت: تفاوت این تمدن با تمدن تکنولوژیک در این است که این تمدن، سعادتبخش، عدالتمحور، ضد ظلم و حامی محرومان و مستضعفان است و از کشورهایی که میخواهند آزاد و مستقل زندگی کنند حمایت میکند. در مقابل، تمدن تکنولوژیک سلطهگر است و جهان را به شمال و جنوب تقسیم میکند. در کنوانسیونهای بینالمللی مشاهده میکنیم که برای کشورهای جنوب تصمیمگیری میشود و عملاً آنها را شهروندان درجه دو و سه جهانی میدانند. حتی در موضوعاتی مانند جوانان، کودکان، زنان و حقوق بشر نیز این دوگانگی و طبقاتی بودن مشهود است.
رئیس فرهنگستان علوم: این تفاوت جدی میان جریانی است که امروز پیام تمدنسازی و سعادتبخشی برای بشریت دارد، با تمدنی که مدعی تکنولوژی است اما بر سر مردم غزه و دیگر ملتهای مظلوم بمب میریزد و منابع کشورها را به زور غارت میکند. اگر به هفتاد یا هشتاد سال گذشته بازگردیم، بسیاری از کودتاهای رخداده در جهان محصول همین نظام سلطه تکنولوژیک بوده است.
مخبر ادامه داد: اگر قرار است موفقیتهای علمی و فناوری خود را به نقطه اوج برسانیم، نیازمند پشتوانه اخلاقی، نظری، معرفتی و تمدنی مبتنی بر یک ایدئولوژی هستیم و آن، اسلام است. چه کسانی میتوانند این کمک جدی را به جریان علم کشور ارائه دهند؟ متخصصانی که در این حوزهها تلاش میکنند. البته این بخش هنوز اندک و محدود است. ما جریان دانشی عظیمی در حوزه علوم انسانی و معرفتشناسی اسلامی داریم، اما این گنجینه باید استخراج شود.
رئیس فرهنگستان علوم گفت: جریان دانشی ما در معرفتشناسی و اسلامشناسی همچون گنجینهای عمیق و معدنی ارزشمند است که باید استخراج شود. یکی از موفقترین روشها در این زمینه، توسعه فناوریهای نرم و مبتنی بر علوم انسانی است. با وجود این گنجینه بزرگ، هنوز نتوانستهایم نظریههای جدی خود را بهدرستی منعکس کنیم و دلیل اصلی آن، فراهم نکردن بستر گفتمانی مناسب بوده است؛ راه آن نیز بهرهگیری از فناوریهای نرم است.
وی افزود: امیدواریم بنیاد جدیدی که با ابتکار استاد رشاد و با حمایت دکتر افشین، دکتر حسنی آهنگر و دیگر عزیزان شکل گرفته، بتواند این مسیر را تقویت کند. هماهنگی و همدلی خوبی وجود دارد و ما معتقدیم میتوان این کارها را به انجام رساند.
مخبر در پایان گفت: این گام، گامی بزرگ و منشأ رخدادهای جدیدی خواهد بود که جریان علم و فناوری کشور را عاقلانه به پیش میبرد و ما را به سوی تحقق ایران قوی هدایت میکند. با این پشتوانههای نظری و فرهنگی نرم، توفیقات ما چند برابر خواهد شد.
