به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، به نقل از خبرگزاری شفقنا سه شنبه بیست و هشتم بهمن ماه ۱۴۰۴ آیین اختتامیه نخستین جشنواره علامه طباطبایی(ره)_رویداد ملی طبا در تهران برگزار شد.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر عباسی معاون پژوهش حوزه های علمیه سراسر کشور در آیین اختتامیه رویداد ملی طبا عنوان کرد:علامه طباطبایی علیرغم اینکه فقیهی کامل و فیلسوفی برجسته بودند، میتوانستند تنها به ارائه درس خارج فقه یا تفسیر عالی بسنده کنند، اما مسئله ایشان مسئله زمانشان بود. ایشان از آنچه شایسته شأنشان بود کنار کشیدند و رسالت خود را در دفاع از جهانبینی اسلامی در برابر امواج الحادی و ماتریالیستی دوره خود دیدند. این اقدام بزرگ، همچنان ما را بر سر سفره اندیشه ایشان مدیون کرده است. برای شادی روح ایشان، صلوات بفرستید: اللهم صل علی محمد و عجل فرجهم.
وی با طرح پرسشی مبنی بر اینکه آیا حوزه میتواند ایدهپرداز در عرصه تمدنسازی باشد و ما را در این مسیر به سرمنزل مقصود برساند؟ اظهار کرد: یکی از جایگاههای حوزه از حیث روششناسی است. فقاهت و دانش اصول و کلام، در واقع دانش حل مسئلهاند. علم فقه به عنوان دانش بنیادی بیشترین پردازش در درون خود را دارد و ظرفیتهای روششناسی فقاهت اگر به عرصههای مختلف تسری یابد، میتواند راهکارهای نوین ارائه کند.
عباسی ادامه داد: فقاهت در حوزه علمیه از بدو تاسیس، یعنی عصر امام باقر و امام صادق علیهمالسلام شکل گرفت و در طول بیش از دوازده قرن، تحولات متعدد داشته است. اما تطور و تحولی که در چهار–پنج دهه اخیر در حوزه رخ داده، شاید بیش از کل دوره گذشته باشد. امروز فقه نظامساز در حوزه، مرحله جدیدی از اندیشه و تفکر را آغاز کرده است. فقه مسئلهمحور دورهای را گذرانده و اکنون با تکیه بر آن وارد مرحلهای نوین شده است.
وی گفت: امروز در حوزه علمیه قم بیش از ۱۰۰ درس فقه معاصر برگزار میشود و چندین مؤسسه فقهی متمرکز بر حل مسئله فعالیت دارند. طلبهها و استادان فرهیخته در این زمینه تلاش میکنند. اما این مرحله، مرحله بهروز و آخرین است که با راهبری استاد بزرگوار آیتالله رشاد میتوان آن را به مقصد رساند. ظرفیتهای حوزه در این زمینه بسیار زیاد است.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: از دو اشتباه رایج باید پرهیز کرد. اول، ایده بدون مسئله و دوم، مسئله بدون ایده. هر دو آسیب دارند. ایدهای که هیچ مسئله مشخصی را نشان نمیدهد، به آرمانشهرهای ذهنی تبدیل میشود و با واقعیت پیوند نمیخورد؛ نمونه آن طراحی نظام بانکی اسلامی است که اگر با شناسایی دقیق مسائل بانکداری موجود همراه نشود، منجر به حل مسئله نمیشود. همچنین مسئلهای که خوب تحلیل میشود اما به مرحله طراحی راهحل نمیرسد، ناکارآمد است. نمونه آن مسئله طلاق است؛ علیرغم تحلیلهای فراوان، هنوز الگوی فقهی تربیتی برای کاهش طلاق ارائه نشده است.
عباسی در پایان گفت: امیدوارم با رویکرد جدید فقاهت و ظرفیتهای عالی حوزههای علمیه، بتوانیم این مسیر را به درستی دنبال کنیم و از فرصتهای موجود برای ایدهپردازی و حل مسئله استفاده کنیم.
