صفحه اصلی > درباره ما > آشنایی با پژوهشگاه > پژوهشگاه در یك نگاه 

باسمه تعالي

پژوهشگاه فرهنگ و انديشه‌ي‌ اسلامي در يك نگاه

 

پژوهشگاه فرهنگ و انديشه‌ي اسلامي، به عنوان نهاد عمومي غيردولتي طبق اساسنامه‌ي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، يكي از دستگاه‌هاي علمي پژوهشي برجسته‌ي كشور در حوزه‌ي علوم انساني و دين‌پژوهي به شمار مي‌آيد كه حسب‌الأمر رهبر معظم انقلاب در سال 1373 تأسيس شده است و مطابق ضوابط رسمي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، به فعاليت‌هاي پژوهشي و آموزشي مي‌پردازد.

اهداف و رويكردهای پژوهشگاه مشتمل بر موارد زير است:

1. نظريه‌پردازي و نوآوري علمی در جهت توسعه و تعميق معرفت ديني، و نیز بسط مطالعات راهبردی و کاربردي گره‌گشا در قلمرو حکمت و انديشه‌ي ديني، فرهنگ، معارف و علوم انسانیِ اسلامی.

2. تعمیق و تحکیم بنیادهای معرفتی گفتمان فکری انقلاب اسلامی و رفع نیازمندی‌های نظري جمهوري اسلامي در زمینه‌ی نظامات اجتماعي و رفتاري اسلام و ارائه‌ی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت.

3. بازشناسی، نقادي، بازپيرايي و بازارائه‌ی مواريث معرفتی بازمانده از سلف صالح، در حوزه‌ي دين‌پژوهي، فرهنگ و اندیشه‌ی دینی و نظامات اسلامي.

4. مطالعه‌ي مقایسه‌ای (تطبیقی) و نقد فعال، مبتكرانه و روشمند مكاتب و نظریه‌های معارض و رقیب در قلمرو حکمت و انديشه‌ي ديني، فرهنگ و علوم انسانی اسلامی.

5. دفاع علمي از حكمت و معرفت دینی و فرهنگ و انديشه‌ي اسلامي.

6. بازآرايي و ارائه‌ي شایسته و اثربخش مبانی و معارف وحیانی و تعالیم اهل‌بیت(ع)، ناظر به نظرها و نيازهاي نوپديد.

7. تربيت صاحب‌نظران متعهد و متمحض، كارآ و زمان‌آگاه، در زمینه‌های مندرج در بندهای فوق.

در حال حاضر مجموعاً بيست گروه علمي در رشته‌هاي مختلف پژوهشي در ذيل چهار پژوهشكده‌ي اصلي با عناوين حكمت‌ و دين‌پژوهي، نظام‌هاي اسلامي، فرهنگ و مطالعات اجتماعي و دانشنامه‌نگاري ديني فعاليت مي‌كنند.

وظیفه‌ي اصلی گروه‌هاي علمی، طراحی و اجرای تحقیقات، با رويكرد اصلي توليد علوم انساني اسلامي، مشتمل بر انجام اموری چند است: تهيه‌ي ساختار منطقی مباحث و موضوعات تحقیق، تهیه‌ي فهرست حوزه‌هاي تمحض علمی و عنوان‌هاي مطالعاتي و تحقیقاتی، اولويت‌گذاري، تعريف و تهيه‌ي پيش‌طرح، تأييد صلاحيت محققان، ارزیابی و تصویب طرح‌هاي تحقيقاتي، نظارت بر حسن جريان اجراي تحقيقات، و ارزیابی و تأييد نهايي حاصل تحقيق.

گذشته از اجراي تحقيقات، مجموعه‌اي از برنامه‌ها و فعاليت‌هاي علمي براي گروه‌ها تعريف شده است، كه عبارتند از: اجراي كرسي‌هاي نظريه پردازي و نوآوري و نقد و مناظره، تهيه‌ي مقاله براي مجلات علمي معتبر و نمايه شده‌ي داخلي و خارجي و دانشنامه‌ها و همايش‌هاي علمي، تهيه‌ي مجلات و مجموعه‌ي مقالات علمي، طراحي و اجراي همايش در سطوح بين‌المللي و فراملي و ملي، برگزاري هم‌انديشي‌ها و نشست‌هاي علمي و جلسات نقد كتاب، تأسيس انجمن‌هاي علمي و قطب‌هاي علمي، اجراي گفت‌وگوهاي علمي انتقادي با مبادي تفكرات جهاني رقيب و مرابطه‌هاي علمي با مبادي تفكرات جهاني هم‌سو، برگزاري دوره‌هاي آموزشي در مقاطع تحصيلات تكميلي دانشگاهي و سطوح عالي حوزوي، دوره‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي كوتاه مدت، و...‌. اين وظايف جملگي در ذيل برنامه‌هاي جامع پژوهشي پنج ساله و طي فرآيندهای دقيق و تعريف شده‌، تحقق مي‌يابد.

حدود 75 عضو هيأت علمي استخدامي تمام وقت در كنار بيش از 200 محقق همكار در قالب اعضاي شورا و حلقات علمي و محققان طرح‌هاي تحقيقي، در گروه‌هاي علمي و حلقات پژوهشي پژوهشگاه و در حوزه‌هاي دانشي زير، به فعاليت علمي پژوهشي مي‌پردازند:

1. حكمت و دين‌پژوهي؛ شامل: مطالعات قرآن و حديث، معرفت‌شناسي، فلسفه، عرفان، منطق فهم دين و كلام.

2. نظام‌هاي اسلامي؛ شامل: اقتصاد، فقه و حقوق اسلامی، سياست، اخلاق و مديريت اسلامي.

3. فرهنگ و مطالعات اجتماعي؛ شامل: تاريخ و تمدّن، ادبيات انديشه، غرب‌شناسي، فرهنگ‌پژوهي و مطالعات انقلاب اسلامي.

4. دانشنامه‌نگاري ديني؛ شامل: در راستاي توليد دانشنامه‌هاي مرجع و بين‌المللي با عناوين امام علي(ع)، فاطمي(س)، قرآن‌شناسي، و نبوي(ص).

گذشته از پژوهشكده‌هاي چهار‌گانه، چهار مؤسسه‌ي علمي با نام‌هاي كانون انديشه‌ي جوان و مركز پژوهش‌هاي جوان ـ در زمينه‌ي مسايل جوانان مشتمل بر گروه‌های ادب و هنر، بینش و اندیشه، مطالعات فرهنگی و اجتماعی، سنت های حوزوی، نظام ها و مطالعات انقلاب اسلامی، اخلاق،تربیت و روانشناسی ـ و مؤسسه‌ي پيوست‌نگاري فرهنگي افق و مؤسسه‌ي آموزش عالي حوزوي حكمت ـ در راستاي اجراي مطالعات و تحقيقات بينا رشته‌اي، مشتمل بر گروه‌هاي علمي فلسفه علوم انساني، الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، عدالت‌پژوهي و مطالعات زن و خانواده ـ به عنوان مؤسسات علمي وابسته به پژوهشگاه فعاليت مي‌كنند.

پژوهشگاه گذشته از دو دانشنامه‌ي امام علي(ع) ـ در سيزده مجلّد ـ و فاطمي(س) ـ در شش مجلّد ـ تا كنون بيش از 1300 عنوان از تحقيقات خود را در قالب كتاب و مجلّه توسط سازمان انتشارات به چاپ رسانده است. هم‌اكنون سه مجله‌ي علمي داراي اعتبار علمي ـ پژوهشي از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري با نام‌هاي «قبسات» (در موضوع فلسفه دين و كلام)، «اقتصاد اسلامي»، و «حقوق اسلامي»، يك مجلّه داراي اعتبار علمي ـ پژوهشي از شوراي عالي حوزه‌هاي علميه با نام «ذهن» (در موضوع معرفت‌شناسي و حوزه‌هاي مرتبط)، يك مجله‌ي علمي ـ تخصصي با نام «كتاب نقد»، و دو مجلّه‌ي عمومي با نام‌هاي «زمانه» (در موضوع تاريخ معاصر) و «حاشيه» (در موضوع حوزه و طلاب جوان)، در پژوهشگاه و مؤسسات علمي وابسته تهيه و منتشر مي‌شود. هم‌چنين دو مجله‌ي علمي ـ تخصصي بين‌‌المللي، با نام‌هاي «مجله‌ي بين‌المللي فلسفه‌ي دين» (به زبان انگليسي) و «قبسات» (به زبان عربي)، در دست تهيه و انتشار است.

تا كنون بيش از 150 اثر پژوهشگاه به برخي از زبان‌هاي اصلي دنيا ترجمه شده و بيش از 35 مورد از آن‌ها در خارج كشور به صورت مكتوب و الكترونيكي انتشار يافته ‌است.

مجموع اعضاي هيات علمي و محققان همكار پژوهشگاه تا كنون موفق به كسب بيش از دویست و ده جايزه و تقديرنامه از جشنواره‌هاي معتبر كشور براي طرح ها، تحقيقات و مقالات توليدي خود شده‌اند. ضمناً پژوهشگاه فرهنگ و انديشه‌ي اسلامي طي دو سال (سال‌هاي 1388 و 1391) به عنوان دستگاه پژوهشي برتر از سوي جشنواره فارابي تعيين شد.

پژوهشگاه هم‌چنين در سال 1391 موفق به اخذ موافقت اصولي با تشكيل قطب علمي فلسفه‌ي دين از شوراي قطب‌هاي علمي كشور (وزارت علوم، تحقيقات و فناوري) شده است. از اين گذشته، تا كنون برخي مأموريت‌هاي ملّي از قبيل هيأت حمايت از كرسي‌هاي نظريه‌پردازي و نقد و مناظره، هيأت مميزه‌ي مشترك مؤسسات پژوهشي استان تهران، هيأت اجرايي جذب مشترك مؤسسات پژوهشي استان تهران و ... به پژوهشگاه واگذار شده است.

 

عضويت در خبر نامه

نام

ايميل

تماس با ما

نشاني دفتر مركزي (تهران): خيابان شهيد بهشتي - خيابان شهيد احمد قصير (بخارست) - كوچه پژوهشگاه (دوم) - پلاك 2

نشاني دفتر قم: بلوار 15 خرداد (شاه سيد علي) - كوچه شهيد ميثمي (كوي 10)

info@iict.ac.ir.com

٨٨٥٠١٠٦٤

اطلاعات بیشتر