صفحه اصلی > درباره ما > پژوهشگاه در یك نگاه  

باسمه تعالی

فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی در یك نگاه

 

اهداف و رویكردهای پژوهشگاه مشتمل بر موارد زیر است:

1. نظریه‌پردازی و نوآوری علمی در جهت توسعه و تعمیق معرفت دینی، و نیز بسط مطالعات راهبردی و کاربردی گره‌گشا در قلمرو حکمت و اندیشه‌ی دینی، فرهنگ، معارف و علوم انسانیِ اسلامی.

2. تعمیق و تحکیم بنیادهای معرفتی گفتمان فکری انقلاب اسلامی و رفع نیازمندی‌های نظری جمهوری اسلامی در زمینه‌ی نظامات اجتماعی و رفتاری اسلام و ارایه‌ی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت.

3. بازشناسی، نقادی، بازپیرایی و بازارایه‌ی مواریث معرفتی بازمانده از سلف صالح، در حوزه‌ی دین‌پژوهی، فرهنگ و اندیشه‌ی دینی و نظامات اسلامی.

4. مطالعه‌ی مقایسه‌ای (تطبیقی) و نقد فعال، مبتكرانه و روشمند مكاتب و نظریه‌های معارض و رقیب در قلمرو حکمت و اندیشه‌ی دینی، فرهنگ و علوم انسانی اسلامی.

5. دفاع علمی از حكمت و معرفت دینی و فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی.

6. بازآرایی و ارایه‌ی شایسته و اثربخش مبانی و معارف وحیانی و تعالیم اهل‌بیت(ع)، ناظر به نظرها و نیازهای نوپدید.

7. تربیت صاحب‌نظران متعهد و متمحض، كارآ و زمان‌آگاه، در زمینه‌های مندرج در بندهای فوق.

در حال حاضر مجموعاً بیست گروه علمی در رشته‌های مختلف پژوهشی در ذیل چهار پژوهشكده‌ی اصلی با عناوین حكمت‌ و دین‌پژوهی، نظام‌های اسلامی، فرهنگ و مطالعات اجتماعی و دانشنامه‌نگاری دینی فعالیت میكنند.

وظیفه‌ی اصلی گروه‌های علمی، طراحی و اجرای تحقیقات، با رویكرد اصلی تولید علوم انسانی اسلامی، مشتمل بر انجام اموری چند است: تهیه‌ی ساختار منطقی مباحث و موضوعات تحقیق، تهیه‌ی فهرست حوزه‌های تمحض علمی و عنوان‌های مطالعاتی و تحقیقاتی، اولویت‌گذاری، تعریف و تهیه‌ی پیش‌طرح، تأیید صلاحیت محققان، ارزیابی و تصویب طرح‌های تحقیقاتی، نظارت بر حسن جریان اجرای تحقیقات، و ارزیابی و تأیید نهایی حاصل تحقیق.

گذشته از اجرای تحقیقات، مجموعه‌ای از برنامه‌ها و فعالیت‌های علمی برای گروه‌ها تعریف شده است، كه عبارتند از: اجرای كرسیهای نظریه پردازی و نوآوری و نقد و مناظره، تهیه‌ی مقاله برای مجلات علمی معتبر و نمایه شده‌ی داخلی و خارجی و دانشنامه‌ها و همایش‌های علمی، تهیه‌ی مجلات و مجموعه‌ی مقالات علمی، طراحی و اجرای همایش در سطوح بین‌المللی و فراملی و ملی، برگزاری هم‌اندیشیها و نشست‌های علمی و جلسات نقد كتاب، تأسیس انجمن‌های علمی و قطب‌های علمی، اجرای گفت‌وگوهای علمی انتقادی با مبادی تفكرات جهانی رقیب و مرابطه‌های علمی با مبادی تفكرات جهانی هم‌سو، برگزاری دوره‌های آموزشی در مقاطع تحصیلات تكمیلی دانشگاهی و سطوح عالی حوزوی، دوره‌ها و كارگاه‌های آموزشی كوتاه مدت، و...‌. این وظایف جملگی در ذیل برنامه‌های جامع پژوهشی پنج ساله و طی فرآیندهای دقیق و تعریف شده‌، تحقق مییابد.

حدود 75 عضو هیأت علمی استخدامی تمام وقت در كنار بیش از 200 محقق همكار در قالب اعضای شورا و حلقات علمی و محققان طرح‌های تحقیقی، در گروه‌های علمی و حلقات پژوهشی پژوهشگاه و در حوزه‌های دانشی زیر، به فعالیت علمی پژوهشی میپردازند:

1. حكمت و دین‌پژوهی؛ شامل: مطالعات قرآن و حدیث، معرفت‌شناسی، فلسفه، عرفان، منطق فهم دین و كلام.

2. نظام‌های اسلامی؛ شامل: اقتصاد، فقه و حقوق اسلامی، سیاست، اخلاق و مدیریت اسلامی.

3. فرهنگ و مطالعات اجتماعی؛ شامل: تاریخ و تمدّن، ادبیات اندیشه، غرب‌شناسی، فرهنگ‌پژوهی و مطالعات انقلاب اسلامی.

4. دانشنامه‌نگاری دینی؛ شامل: در راستای تولید دانشنامه‌های مرجع و بین‌المللی با عناوین امام علی(ع)، فاطمی(س)، قرآن‌شناسی، و نبوی(ص).

گذشته از پژوهشكده‌های چهار‌گانه، چهار مؤسسه‌ی علمی با نام‌های كانون اندیشه‌ی جوان و مركز پژوهش‌های جوان ـ در زمینه‌ی مسایل جوانان مشتمل بر گروه‌های ادب و هنر، بینش و اندیشه، مطالعات فرهنگی و اجتماعی، سنت های حوزوی، نظام ها و مطالعات انقلاب اسلامی، اخلاق،تربیت و روانشناسی ـ و مؤسسه‌ی پیوست‌نگاری فرهنگی افق و مؤسسه‌ی آموزش عالی حوزوی حكمت ـ در راستای اجرای مطالعات و تحقیقات بینا رشته‌ای، مشتمل بر گروه‌های علمی فلسفه علوم انسانی، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، عدالت‌پژوهی و مطالعات زن و خانواده ـ به عنوان مؤسسات علمی وابسته به پژوهشگاه فعالیت میكنند.

پژوهشگاه گذشته از دو دانشنامه‌ی امام علی(ع) ـ در سیزده مجلّد ـ و فاطمی(س) ـ در شش مجلّد ـ تا كنون بیش از 1300 عنوان از تحقیقات خود را در قالب كتاب و مجلّه توسط سازمان انتشارات به چاپ رسانده است. هم‌اكنون سه مجله‌ی علمی دارای اعتبار علمی ـ پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با نام‌های «قبسات» (در موضوع فلسفه دین و كلام)، «اقتصاد اسلامی»، و «حقوق اسلامی»، یك مجلّه دارای اعتبار علمی ـ پژوهشی از شورای عالی حوزه‌های علمیه با نام «ذهن» (در موضوع معرفت‌شناسی و حوزه‌های مرتبط)، یك مجله‌ی علمی ـ تخصصی با نام «كتاب نقد»، و دو مجلّه‌ی عمومی با نام‌های «زمانه» (در موضوع تاریخ معاصر) و «حاشیه» (در موضوع حوزه و طلاب جوان)، در پژوهشگاه و مؤسسات علمی وابسته تهیه و منتشر میشود. هم‌چنین دو مجله‌ی علمی ـ تخصصی بین‌‌المللی، با نام‌های «مجله‌ی بین‌المللی فلسفه‌ی دین» (به زبان انگلیسی) و «قبسات» (به زبان عربی)، در دست تهیه و انتشار است.

تا كنون بیش از 150 اثر پژوهشگاه به برخی از زبان‌های اصلی دنیا ترجمه شده و بیش از 35 مورد از آن‌ها در خارج كشور به صورت مكتوب و الكترونیكی انتشار یافته ‌است.

مجموع اعضای هیات علمی و محققان همكار پژوهشگاه تا كنون موفق به كسب بیش از دویست و ده جایزه و تقدیرنامه از جشنواره‌های معتبر كشور برای طرح ها، تحقیقات و مقالات تولیدی خود شده‌اند. ضمناً پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی طی دو سال (سال‌های 1388 و 1391) به عنوان دستگاه پژوهشی برتر از سوی جشنواره فارابی تعیین شد.

پژوهشگاه هم‌چنین در سال 1391 موفق به اخذ موافقت اصولی با تشكیل قطب علمی فلسفه‌ی دین از شورای قطب‌های علمی كشور (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) شده است. از این گذشته، تا كنون برخی مأموریت‌های ملّی از قبیل هیأت حمایت از كرسیهای نظریه‌پردازی و نقد و مناظره، هیأت ممیزه‌ی مشترك مؤسسات پژوهشی استان تهران، هیأت اجرایی جذب مشترك مؤسسات پژوهشی استان تهران و ... به پژوهشگاه واگذار شده است.

 

عضویت در خبر نامه

تماس با ما

نشانی دفتر مركزی (تهران): خیابان شهید بهشتی - خیابان شهید احمد قصیر (بخارست) - كوچه پژوهشگاه (دوم) - پلاك 2

نشانی دفتر قم: بلوار 15 خرداد (شاه سید علی) - كوچه شهید میثمی (كوی 10)

info@iict.ac.ir

٨٨٥٠١٠٦٤

اطلاعات بیشتر