قطب علمی فلسفه دین

قطب علمی فلسفه‌ی دین، بر اساس اهداف مصوب در پژوهشگاه و مجوز وزارت علوم تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۹۱ تأسیس شده است. به موجب درخواست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از وزارت محترم علوم برای تاسیس «قطب علمی فلسفه دین» در گروه علوم انسانی، شورای قطب های علمی کشور در تاریخ ۲۰/۴/۱۳۹۱ طی نامه شماره ۸۶۱۸۶/۳ موافقت اصولی یک ساله خود را جهت تشکیل این قطب علمی اعلام نمود. و پس از آن قطب علمی فلسفه دین با تمدید این مجوز از سوی وزارت علوم به فعالیت خود ادامه داده است.

فلسفه‌‌ دین به عنوان موضوع اصلی فعالیتهای قطب به حوزه‌ای از فعالیت‌های علمی اطلاق می‌شود که به تحلیل عقلانی درباره‌ی دین و آموزه‌های بنیادین دین می پردازد، و به عبارت دیگر: فلسفه‌ی دین دانشی است که بارویکرد فلسفی و فرانگر «درباره‌ی دین» و «در دین» مطالعه می‌کند. با توجه به بافتار و ساختار فرهنگی و فلسفی خاص غرب ‌این حوزه تحت تأثیر افکار غیر دینی یا ضددینی قرارگرفته و بیش از سایر حوزه‌های فلسفی و دین¬پژوهانه دستاویز نقد ادیان و رفتار جوامع دینی قرار گرفته است.

با عنایت به تأثیر افکار غیر دینی یا ضد دینی در این حوزه، اهداف قطب علمی فلسفه دین در دو حوزه اهداف راهبردی و کاربردی به شرح زیر تعریف شده است:

الف) اهداف راهبردی:

  1. نقد مکاتب و آراء معارض در قلمرو فلسفه دین .
  2. تأسیس و توسعه فلسفه دین اسلامی .
  3. بسط مرزهای معرفت در حوزه فلسفه دین و ورود به نقاط کشف ناشده در‌این قلمرو معرفتی.
  4. احراز مرجعیت علمی در زمینه فلسفه دین، در مقیاس ملی و فرامرزی.
  5. ایجاد جبهه فکری و نخبگانی جهانی فیلسوفان دین همسو .

ب) اهداف کاربردی:

  1. پشتیبانی نظری از مبانی نظام اسلامی و کاربردی کردن مسائل فلسفه دین اسلامی از ‌این رهگذر.
  2. توسعه تحقیقات در عرصه کارکردها و کاربرد دین در عرصه های فرهنگ، مدیریت، حقوق، اقتصاد، سیاست، اجتماع، محیط زیست، اخلاق، تعلیم و تربیت و خانواده
  3. تبیین تأثیر دین در پارادایم‌های علوم طبیعی و انسانی .
  4. تبیین نسبت و مناسبات دین با مقولات حیات انسان معاصر از جمله: هنر، رسانه، ارتباطات، فناوری، و …
  5. تغذیه و جهت دهی فعالیت های علمی حوزه ها و دانشگاه‌ها در دو ساحت آموزش و پژوهش فلسفه دین .
  6. پاسخ به سوالات و شبهات مطرح در زمینه مبانی و مسائل فلسفه دین اسلامی.
  7. پیشگیری از گسترش خرافه‌گرایی در جامعه

قطب علمی فلسفه دین در راستای تولید و تدوین فلسفه‌ی دین اسلامی و مواجهه با جریانهای ضددینی و پاسخ‌گویی به معضلات فکری جامعه در زمینه‌ی فلسفه‌ی دین با تأکید بر استفاده از ظرفیت علمی کشور و همکاری مراکز آموزشی و پژوهشی به خصوص حوزه‌های علمیه و با مشورت و مشارکت نخبگان علمی برنامه‌های خود را ساماندهی و اجرا می‌نماید.

  • بر اساس ارزیابی وزارت علوم تحقیقات و فناوری در سال ۹۳ قطب علمی فلسفه دین به عنوان تنها قطب برتر علمی کشور معرفی و از آن تقدیر به عمل آمده است. تا کنون بیش از دهها عنوان کتاب،نشست و همایش علمی و کرسی‌های ترویجی توسط قطب علمی فلسفه دین برگزار و به مجامع علمی کشور ارائه شده است.