دکتر پیوندی به تبیین فعالیت‌های گروه فقه و حقوق اسلامی پژوهشگاه پرداخت

به گزارش اداره روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در ادامه سلسله گفتگوهای صمیمانه با مدیران گروه‌های علمی پژوهشکده‌های مختلف این پژوهشگاه، به سراغ حجت الاسلام و المسلمین دکتر غلامرضا پیوندی مدیر گروه فقه و حقوق اسلامی پژوهشکده نظام‌های اسلامی رفتیم. این گروه از قدیمی‌ترین و موثرترین گروه‌ها در پژوهشگاه بوده و همواره دارای آثاری است که در اکثر جشنواره‌های علمی حائز رتبه‌های برتر شده است.

در ادامه متن کامل این گفت و گو از منظرتان خواهد گذشت:

 

با سلام؛‌ لطفاً در ابتدا به اختصار تاریخچه‌ای از گروه فقه و حقوق اسلامی بیان کنید.

گروه فقه و حقوق اسلامی پژوهشکده نظام‌های اسلامی با سابقه بیش از 20 سال در پژوهشگاه تأسیس شده است. شناخت نظام حقوقی اسلام و ارائه مدل‌های کاربردی آن، ارائه راه‌های علمی و عملی جهت تحقق نظام حقوقی اسلام، شناخت و نقد سایر مکاتب و نظام‌های حقوقی، بازپژوهی، بازپیرایی و تنسیق علوم فقهی (فقه، فلسفه فقه، فلسفه احکام، اصول فقه، قواعد فقه…) با توجه به دستاورد‌های نوین علمی پژوهش‌شناختی، تعمیق و توسعه علوم فقهی و پژوهش در زمینه مسائل نوپیدا و نیازهای آینده جوامع اسلامی، آسیب‌شناسی و پاسخ به شبهات مطرح در حوزه علوم فقهی و آسیب‌شناسی ابعاد نظری و عملی سیستم حقوقی جمهوری اسلامی ایران از اهم اهداف این گروه به شمار می‌رود.

 

تاکنون چه آثاری از گروه به چاپ رسیده است؟

تاکنون در حدود 70 عنوان پژوهشی در این گروه به زیور چاپ آراسته شده است. که از این آثار به موارد ذیل می‌توان اشاره کرد:

ردیف عنوان تحقیق مجری سال انتشار
  1 پول در نگاه اقتصاد و فقه جمعی از نویسندگان 1375
  2 نابردباری مذهبی محمدحسین مظفری 1376
  3 اخلاق و حقوق بین‌الملل ناصر قربان­ نیا 1378
  4 بررسی فقهی ـ حقوقی شورای نگهبان فرج‌الله هدایت‌نیا / محمدهادی کاویانی 1380
  5 عدالت حقوقی ناصر قربان­نیا 1380
  6 پیروی خضر خرد حسن‌ ابراهیم‌زاده 1380
  7 حقوق، مبانی و فلسفه آن سیدمهدی منصوری 1380
  8 مبانی حقوق بشر سیدصادق ­حقیقت / سیدعلی میرموسوی 1381
  9 مجمع تشخیص مصلحت نظام محمدجواد ارسطا 1381
10 آرای عمومی (مبانی اعتبار و قلمرو) محمود حکمت‌نیا 1382
11 جرم سیاسی غلامرضا پیوندی 1382
12 نظارت و نهادهای نظارتی محسن ملک‌افضلی اردکانی 1382
13 فقه و قیاس سیداحمد میرخلیلی 1382
14 اندیشه‌های حقوقی شهید بهشتی فرج‌الله هدایت‌نیا 1382
15 ارتداد و آزادی سیدحسین هاشمی 1383
16 آسیب‌شناسی حقوق جزای اسلامی علی محمدی جورکویه 1383
17 جهاد و حقوق بین‌الملل (ترجمه) ظافر القاسمی / سیدابوالقاسم حسینی (ژرفا) 1383
18 حقوق و وظایف نمایندگی مجلس سیداحمد حبیب‌نژاد 1383
19 اختلاس احمد رمضانی 1383
20 جرم مطبوعاتی ابراهیم عمیقی 1383
21 درآمدی بر فهم روشمند اسلام (ترجمه) یحیی محمد / سیدابوالقاسم حسینی (ژرفا) 1383
22 حقوق ملت و دولت در قانون اساسی سعید شریعتی 1384
23 قواعد فقه دیات احمد حاجی­ده­آبادی 1384
24 بایسته های تقنین احمد حاجی­ده‌آبادی 1385
25 جایگاه عرف در فقه سیدمحمد واسعی 1385
26 مجلس خبرگان سیداحمد حبیب‌نژاد 1385
27 انتخابات نمایندگی مجلس سیداحمد حبیب‌نژاد 1386
28 بررسی فقهی- حقوقی جرم براندازی حسین آقابابایی 1386
29 توزیع و مهار قدرت در نظریه ولایت فقیه شریف لک‌زایی 1386
30 حجاب مهدی مهریزی 1386
31 حقوق اقلیت‌های دینی روح‌الله شریعتی 1386
32 دانشنامه امام علی(ع) جمعی از نویسندگان 1386
33 داوری در حقوق خانواده فرج‌الله هدایت‌نیا 1386
34 سه رساله اصولی و فقهی حکیم آیت‌الله شاه‌آبادی علی الصدرایی الخویی 1386
35 فقه پاسخگو (نگاهی به کارآیی و پویایی فقه) سیدعلی سادات‌فخر 1386
36 فقه و حقوق خانواده و فلسفه آن (ج اول، دوم، سوم) محمود حکمت‌نیا (کار گروهی) 1386
37 فقه و عرف ابوالقاسم علیدوست 1386
38 فقه و عقل ابوالقاسم علید­وست 1386
39 مبانی مالکیت فکری محمود حکمت‌نیا 1386
40 شورای نگهبان (پرسش‌ها و پاسخ‌ها) فرج‌الله هدایت‌نیا 1387
41 قصاص مرد در برابر زن با نگاهی به تفاوت‌ها علی محمدی جورکویه 1387
42 حقوق بشر و حقوق بشردوستانه ناصر قربان‌نیا 1387
43 جبران خسارت بزهدیده به هزینه دولت و نهادهای عمومی احمد حاجی‌ده‌آبادی 1387
44 فقه و مصلحت ابوالقاسم علیدوست 1388
45 پیشگیری وضعی از بزهکاری با نگاه به سیاست جنایی اسلام سیدمحمود میرخلیلی 1388
46 مقصدهای شریعت (ترجمه) طه جابر علوانی / ابوالقاسم علیدوست / سیدابوالقاسم ژرفا 1388
47 فقه و کلام علی‌محمد حسین‌زاده 1388
48 قلمرو امنیت در حقوق کیفری حسین آقابابایی 1389
49 پوشش و پوشاک حسن ابراهیم‌زاده 1389
50 حقوق بشر در ترازو تقی دشتی 1390
51 حقوق کودک غلامرضا پیوندی 1390
52 فلسفه نظام حقوق زن محمود حکمت‌نیا 1390
53 حقوق و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی زن محمود حکمت‌نیا 1390
54 حقوق زن و خانواده محمود حکمت‌نیا 1390
55 قرارداد اختیار معامله جواد حسین‌زاده 1391
56 چرائی و چگونگی مجازات جعفر یزدیان جعفری 1391
57 ترجمه و تحقیق فلسفه مالکیت فکری محمود حکمت‌نیا 1391
58 فرزندخواندگی در اسلام حسن عالمی طامه 1391
59 مجموعه مقالات اصلاح الگوی مصرف (از نگاه حقوقی) سیدمحمود میرخلیلی (کار گروهی) 1392
60 عناوین ثانویه در حقوق خانواده فرج‌الله هدایت‌نیا 1392
61 ملاحظاتی پیرامون قانون مجازات اسلامی 92 ناصر قربان‌نیا 1393
62 مجموعه مقالات حقوقی (11 جلد) حسینعلی بای 1394
63 اخلاق و حقوق کیفری محسن برهانی 1395
64 بررسی جرم‌شناختی جرایم جنسی علی محمدی جورکویه 1395
65 فقه و حقوق قراردادها ـ ادله عام قرآنی ابوالقاسم علیدوست 1395
66 فقه و حقوق قراردادها ـ ادله عام روایی ابوالقاسم علیدوست 1395
67 حقوق خانواده؛ چالش‌ها و راهکارها

(مجموعه مقالات همایش بین‌المللی حقوق خانواده)

فرج‌الله هدایت‌نیا 1395
68 مشروعیت سیاسی کیفر محمد یکرنگی 1395
69 مجموعه مقالات فلسفه حقوق بهروز جندقی 1396
70 فلسفه حقوق؛ مبانی تحول نظام حقوقی از حقوق سنّتی تا مدرن مهدی شهابی 1396

 

چه حوزه‌های تمحضی تاکنون در گروه فقه و حقوق اسلامی تعریف شده است؟

حوزه‌های ذیل در گروه فقه و حقوق اسلامی به‌تصویب رسیده است:

جریان علیه اشخاص، حقوق تجاری و اقتصادی و فلسفه حقوق کیفری به عنوان حوزه تمحض آقای حسینعلی بای، حقوق کودک آقای پیوندی، جرم شناسی و سیاست جنایی آقایان محمدی جورکویه و حسنی، فقه و حقوق زن و خانواده آقای هدایت‌نیا، فقه و حقوق مالکیت فکری و اطلاعات آقای حکمت‌نیا، فلسفه فقه آقایان علیدوست و ابوالحسن حسنی.

همچنین حوزه‌های تمحض دیگری نظیر فقه و حقوق ادیان، حقوق بشر، فقه و جرم، فقه و حقوق قضایی فقه و حقوق بین‌الملل، اساسی، مدنی و … نیز در گروه تدین شده است.

 

چه تحقیقاتی در گروه در دست اجرا ست؟

آثار ذیل از گروه به اتمام رسیده و برای چاپ ارسال شده است که به‌زودی منتشر خواهد شد:

نشوز نشوز زوجین در فقه و نظم حقوقی ایران، اختلال جنسی و حقوق خانواده اثر حجت الاسلام دکتر فرج‌الله هدایت‌نیا، قاعده حفظ نظام و آثار آن اثر آقای محسن ملک افضلی، حمایت از حریم خصوصی در حقوق کیفری ایران اثر آقای حسین بابایی، مجموعه مقالات همایش «فلسفه فقه» اثر حجت الاسلام دکتر علی محمدی جورکویه، مجموعه مقالات همایش «حقوق ادیان» اثر حجت الاسلام دکتر غلامرضا پیوندی،‌ مجموعه مقالات همایش «فقه هسته‌ای» اثر آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست و اعتبار علم عرفی در حقوق ایران اثر آقای سعید شریعتی.

 

چه نشست یا همایش‌هایی برای برگزاری توسط گروه تدارک دیده شده است؟

کرسی‌های ذیل در سال 96 برگزار شده است:

سیاست جنایی افتراقی(مطالعه موردی یقه سفیدی)/ محمد حسنی

ازدواج موقت؛ تدبیری مطلق یا محدود/ علی محمدی جورکویه

راهبردهای سیاست جنایی اسلام در پیشگیری از جرایم جنسی/ علی محمدی جورکویه

همچنین کرسی‌های ذیل در برنامه سال 96 گروه پیش‌بینی شده است:

عقل و تکلیف/ ابوالحسن حسنی

قاعده دیه شکستگی استخوان/ حسینعلی بای

بررسی فقهی مفهوم عضو در جنایات/ حسینعلی بای

چالش اصلی، مالکیت معنوی در فقه اسلامی/ محمود حکمت‌نیا

بررسی و نقد تاریخ‌مندی احکام جزایی اسلام/ غلامرضا پیوندی

کرسی ترویجی از تحقیق «کیفرگذاری؛ مبانی، اصول، معیارها و چالش‌ها»/ غلامرضا پیوندی

کرسی ترویجی از تحقیق «بررسی جرم‌شناختی جرایم خشونت‌بار خانوادگی»/ علی محمدی جورکویه

کرسی ترویجی از تحقیق «اختلال جنسی و حقوق خانواده»/ فرج‌الله هدایت‌نیا

کرسی ترویجی از تحقیق «ادله عام قراردادها از منظر آیات»/ ابوالقاسم علیدوست

کرسی ترویجی از تحقیق «نظام حقوقی مالکیت فکری»/ محمود حکمت‌نیا

 

با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید.